Avrupa Komitesi tarafından geliştirilen Besin ve Yem için Süratli Alarm Sistemi’nin (RASFF) 2025 bilgilerine nazaran, Türkiye Avrupa’ya besin ihraç eden ülkeler ortasında pestisit nedeniyle en çok bildirim alan ikinci ülke oldu. Datalar, pestisit kaynaklı bildirimlerin yarısına yakınının “sınırdan çevrilme” kararıyla sonuçlandığına işaret ediyor.
Greenpeace Türkiye’nin, RASFF bilgilerinden derlediği bilgilere nazaran, 2025 yılında Avrupa’ya gönderilen besinlerde tespit edilen pestisit bildirimlerinde birinci sırada 124 bildirimle Hindistan yer aldı. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye izledi. Türkiye’nin akabinde 88 bildirimle Mısır, 48 bildirimle Çin ve 34 bildirimle Brezilya geldi.
Yarıya yakını sondan döndü
Greenpeace Türkiye’nin paylaştığı bilgilere nazaran, Türkiye’nin aldığı 105 pestisit bildiriminin 51’i huduttan çevrildi. Sondan çevrilen eserlerin başında biber geliyor. Sondan çevrilen 51 bildirimin yarısından fazlası (27) biberden oluştu. Biberi domates (9) ve nar (5) takip etti. Huduttan çevrilen öteki eserler ise limon (4), asma yaprağı (2), armut (1), greyfurt (1), mandalina (1) ve şeftali (1) olarak sıralandı.
Paylaşılan bilgilere nazaran, 27 biber bildiriminden 8’i formetanate kaynaklı. Bu etken hususun “son derece toksik” olduğu belirtilirken, Türkiye’de biberde kullanımının yasaklı olduğu tabir edildi.
“İki yıldır ikinci sırada olmak kaygı verici”
Greenpeace Türkiye Yöneticisi Berkan Özyer, Türkiye’nin son iki yıldır en çok bildirim alan ikinci ülke olmasının kaygı verici olduğunu söyledi. Özyer, Greenpeace Türkiye’nin “Zehir Etme” kampanyası kapsamında talebinin net olduğunu vurgulayarak, pestisit tahlillerinin açıklanmasını istedi.
Özyer’in açıklamasında, ülke içinde bakanlıkça yapıldığı belirtilen pestisit tahlillerinin sonuçlarına ulaşmak için şiddetli bir çaba yürütüldüğü, kampanyaya verilen 50 bini aşkın imzanın da kamuoyunun mevzuyu yakından takip ettiğini gösterdiği tabir edildi. Özyer ayrıyeten mahkemenin geçen yılın sonunda tahlil sonuçlarının açıklanmasına hükmettiğini hatırlattı.
RASFF bilgilerinin ‘kıymetli’ olduğunu lakin ortaya koyduğu tablonun ‘endişe verici’ olduğunu kaydeden Özyer, “Özellikle 2024 yılında huduttan en çok dönen biberin bu yıl da tıpkı sırada karşımıza çıkması biber üretiminde sistemik bir sorun olduğunu düşündürüyor” dedi.
Özyer, bakanlığın pestisit tahlillerini kamuoyuna açıklaması talebini yineleyerek, vatandaşın sağlıklı besine erişim ve ne yediğini bilme hakkı olduğunu hatırlattı.
