İRFAN DONAT
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, üre gübresiyle ilgili yeni bir uygulamayı devreye aldı. Bakanlık tarafından dağıtım yerlerine gönderilen yazıyla, antrepoya alınmış üre gübresi cinsi eşyanın Türkiye üzerinden yurt dışına transitine ve yine ihracına müsaade verilmeyeceği duyuruldu.
Yazıda, İhracat Genel Müdürlüğü’nün 9 Mart 2026 tarihli değerlendirmesine atıf yapılarak, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 5 Mart 2026 tarihli yazısında ABD, İsrail ve İran ortasındaki savaş nedeniyle kullanım devri içinde azotlu gübre başta olmak üzere gübre fiyatlarında artış beklendiğinin belirtildiği söz edildi.
Aynı değerlendirmede, öncelikli olarak üre gübresi olmak üzere azotlu gübre tedarikinde badire yaşanabileceği bu nedenle ülkenin gübre arz güvenliğinin korunması emeliyle antrepolarda bulunan üre gübresinin de ihracatının kısıtlanmasının uygun bulunduğu kaydedildi.
Bakanlık yazısında, gümrük mevzuatı çerçevesinde transit rejiminin ekonomik tesirli bir gümrük rejimi olduğuna dikkat çekilerek, transit süreçlerine ait asılların ilgili mevzuat kararları doğrultusunda belirlendiği hatırlatıldı. Fakat mevcut gelişmeler ışığında, kamu faydası ve ülkenin milletlerarası mutabakatlardan kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde ek önlem alınmasının gerekli görüldüğü vurgulandı.
Bu kapsamda bakanlığın 11 Mart 2026 tarihli oluru ile antrepo rejimine tabi tutulmuş üre gübresi cinsi eşyanın 7 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yurt dışı transitine yahut 3171 rejim kodu altında yine ihracına müsaade verilmemesi kararlaştırıldı.
Yazıda ayrıyeten, 7 Mart 2026 tarihinden evvel tescil edilmiş beyannameler için süreçlerin mevcut haliyle sürdürüleceği belirtildi. Böylelikle karar geriye dönük olarak uygulanmayacak.
Gümrükler Genel Müdürlüğü, uygulamada ortaya çıkabilecek istisnai ve öngörülemeyen durumların çözülebilmesi için bölge müdürlüklerinin yetkilendirildiğini bildirdi.
Söz konusu adım, global jeopolitik risklerin ziraî emtia ve girdi piyasaları üzerindeki tesirinin arttığı bir devirde, iç piyasada arz güvenliğini önceleyen bir önlem olarak bedellendiriliyor. Bilhassa üre gübresi üzere bitkisel üretimde kritik kıymete sahip bir girdide yaşanabilecek fiyat ve tedarik baskısının, ekim periyodu ve maliyetler açısından yakından izleneceği belirtiliyor.
