Su İdaresi Genel Müdürü Sever: Su kaynaklarımızda 2030’a kadar %20 azalma bekliyoruz
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürü Afire Sever, Türkiye’nin son periyotta kuraklıkla gayret ettiğini belirterek, “Bu afete dönüşmeden evvel risk idaresini yalnızca tarımda değil, endüstride de ferdî kullanımlarda da her alanda yapıyor olmamız lazım” dedi.
Sever, Türkiye’nin iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler ortasında yer aldığını, yıllık kişi başına düşen su ölçüsünün 1308 metreküp olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti: “Dolayısıyla bu her geçen gün de azalıyor. Zira iklim değişikliği tesirleriyle bir arada maalesef su kaynaklarımızda 2030’a kadar yüzde 20, 2100’ün sonuna yanlışsız da yüzde 25 azalma bekliyoruz. Şu an prestijiyle biz bu azalmayı yaşıyoruz. Yağış oranları açısından 1991 ile 2020 yıllarındakiyle bu yılın yağışlarını karşılaştırdığımız vakit örneğin, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yüzde 53 azalma olmuş. Türkiye genelinde yağışlarda yüzde 26 bir azalma var. Bu vilayetlere nazaran değişiyor. Örneğin, yüzde 60 ve üzerinde Şanlıurfa, Mardin ve Siirtte. Ankara, Muğla, Manisa ve Afyon üzere vilayetlerde de yüzde 30dan daha fazla azalma var. Antalyada yüzde 43 azalma var.”
Geçen yıl şebekelere 7,2 milyar metreküp su verildiğini ve bunun 3’te 1’inin meskenlere ulaşmadan şebeke kayıplarıyla yok olduğunu belirten Sever, “Dolayısıyla bizim teknolojiyi şebeke kayıplarının önlenmesinde de kullanıyor olmamız lazım. Bilgileri bilgisayar ortamında, dijital ortamda denetliyor, takip ediyor ve denetim ediyor olmanız lazım. Bununla birlikte insan kaynaklarınızı da bu tarafta geliştirmeniz gerekiyor” dedi.
Suyun güç, besin ve doğal ekosistem bağlamında ele alınması gereken ve ikamesi olmayan bir kaynak olduğunu söyleyen Sever, bu kapsamda, tüm paydaşlarla su idaresi sisteminin kurulması gerektiğini lisana getirdi. Sever, Genel Müdürlük olarak üst ölçekte siyaset ve stratejiler oluşturduklarını, su idaresine temel mevzuatı hazırladıklarını tabir etti.
Sever, Ulusal Su Konseyinin 81 ilde İl Su Kurulu, 25 havzada da Havza Su Heyetleri oluşturmadan önce başta Avrupa Birliği (AB) ülkeleri olmak üzere birçok ülkeyi tahlil ettiğini vurgulayarak, “Birçok ülkede şunu gördük ki su idaresinde bir uyumu, işbirliğini ve entegrasyonu sağlamak için birtakım platformlar oluşturulmuş. İşte biz de ülkemizde su konseyleriyle bu platformu oluşturmaya çalıştık” değerlendirmesinde bulundu.
Havza Su Kurulu toplantılarına başladıklarını, yılda iki kere de Ulusal Su Konseyini topladıkları bilgisini veren Sever, “Her havzamızın, her vilayetimizin değişen iklim koşullarında karşı karşıya olduğu riskleri çok farklı lakin son periyotta kuraklıkla gayret ediyoruz. Bu afete dönüşmeden evvel risk idaresini yalnızca tarımda değil, endüstride de kişisel kullanımlarda da her alanda yapıyor olmamız lazım.” diye konuştu.
Dünyada suyun yaklaşık yüzde 70’inin tarımda kullanıldığına, Türkiye’de bu oranın yüzde 77 civarında olduğuna işaret eden Sever, Bakanlığın bu noktada ahenk sağlamak için siyaset geliştirdiğini, bilhassa tarla içi sulama sistemlerinde yağmurlu yahut damla sulama sistemlerine geçişin çok değerli olduğunu anlattı.
“Tarla içi sulama sistemlerinin modernize edilmesi çok önemli”
Su verimliliği seferberliğini 2023’te başlattıklarını anımsatan Sever, değişen iklim kurallarına nazaran 112 hareket planı hazırladıklarını söyledi.
Eylem planlarının içinde belediyelerin kuruluş mevzuatlarından kaynaklı ne cins vazife ve sorumlulukları varsa yapılması gerekenleri sıraladıklarını bildiren Sever, şunları kaydetti:
“Şebeke kayıplarının yüzde 25’e indirilmesi bunlar ortasında yer alıyor. Yeniden içme suyu kaynaklarının takibi, izlenmesi bunlar ortasında. Çiftçi birliklerimizin, kooperatiflerimizin bilhassa çağdaş sulama sistemlerine geçmesi, kullandıkları suyu ölçmesi başka bir önlem. Türkiyede yaklaşık yüzde 52 sulama randımanı var. Biz bunu birinci etapta yüzde 60’a, ardından yüzde 65’e çekeceğiz. İsale sınırlarının çağdaş yapılması, tarla içi sulama sistemlerinin modernize edilmesi ve birtakım ölçüm sistemiyle, akıllı sistemlerle de bunların desteklenmesi çok değerli.”
“Şu anda 162 rehber dokümanımız var”
Sever, duş alma müddetlerinin kısaltılması gerektiğine işaret ederek, rastgele bir finansal kaynağa gereksinim duymadan kolay önlemlerle ferdi olarak da tarımda da suyun verimli kullanılabileceğini bildirdi.
Turizmde günlük kişi başı su kullanımının kimi günlerde 600 litreye kadar çıktığına dikkati çeken Sever, “Misafirlerimiz kişisel su verimliliği uygulamalarını, yöneticilerimiz kurakçıl peyzaj uygulamasını yapabilse bu seviyesi düşürebiliriz. Bunlara yönelik şu anda 162 rehber dokümanımız var, her bir kesime, hususa ait. Bakanlık internet sitemizde ve su verimliliği internet sitemizde yer alıyor. İşletmecilerimiz ve üreticilerimiz buralardan da daha geniş kapsamlı bilgiler alabilir.” diye konuştu.
