Kahve dalında yakın gelecekte istikrarlar değişecek üzere duruyor. Sebebi ise ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük tarifelerine ait siyaseti…
ABD, Brezilya menşeli kimi eserlere yüzde 50 oranında ithalat vergisi uygulanacağını açıklarken, kelam konusu kapsama kahve de dahil edildi. 6 Ağustos’ta yürürlüğe giren uygulama, global kahve ticaretinde değerli değişiklikleri beraberinde getirecek üzere gözüküyor.
Reuters’ın haberine nazaran ABD, yılda yaklaşık 25 milyon çuval kahve tüketimiyle dünyanın en büyük pazarı pozisyonunda bulunuyor. Bu tüketimin üçte biri Brezilya’dan karşılanıyor. Brezilya’nın sadece ABD’ye yıllık ihracatı 8 milyon çuval düzeyinde seyrediyor. Bu ticaretin toplam yıllık bedeli 4,4 milyar dolar civarında.
Yeni vergi uygulaması, Brezilya’dan ABD’ye yapılan direkt kahve ihracatını ekonomik olarak cazip olmaktan çıkarabilir.
Bunun sonucunda Brezilyalı ihracatçıların, bilhassa artan iç talebiyle dikkat çeken Çin başta olmak üzere, Avrupa Birliği üzere alternatif pazarlara yönelmesi bekleniyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında kimi memleketler arası kahve tüccarlarının, gümrük vergisinden kaçınmak gayesiyle üçüncü ülkeler üzerinden dolaylı ihracat rotaları planladığı da gelen haberler ortasında. Lakin kelam konusu usul hem türel riskler hem de operasyonel maliyetler barındırıyor.
Politik bağlamda değerlendirildiğinde, kararın sırf ticari değil, tıpkı vakitte jeopolitik nitelikler taşıdığı görülüyor. Uzmanlara nazaran ABD ile Brezilya ortasındaki diplomatik bağlar son devirde Brezilya’nın Çin ve Rusya ile artan yakınlaşması nedeniyle gerilmiş durumda. Birebir vakitte Brezilya’nın Amazon Ormanları’ndaki ormansızlaşma oranı ve etraf siyasetleri, Washington’da tenkitlerin amacı olmaya devam ediyor.
Uygulamanın tedarik zinciri üzerindeki tesirleri ise sonlu kalmayabilir. ABD’li kahve işleyicileri, kavurma tesisleri ve perakendeciler için maliyetlerde artış ve tedarikte aksaklıklar yaşanması muhtemel görünüyor. Bu durumun ABD’li kahve severlere fiyat artışı olarak yansıması kaçınılmaz duruyor.
Brezilya tarafında ise kaygılar artmış durumda. ABD uzun müddettir ülkenin en büyük kahve pazarı pozisyonundayken, ihracatçılar artık Çin, Güney Kore ve Almanya üzere pazarlara yönelerek bu darbeyi telafi etme gayretinde. Fakat küçük ve orta ölçekli çiftçiler için bu geçiş daha zorlayıcı olabilir; zira bu üreticilerin alternatif pazarlara erişimi sonlu.
Analistlere nazaran bu vergi, yalnızca iki ülke ortasındaki bir ticaret manisi değil; tıpkı vakitte global kahve piyasasında arz ve ticaretin akış tarafına ait istikrarları yine tanımlayacak bir faktör olabilir. Brezilya’da artan arz, iç piyasada fiyat baskısına yol açabilirken, Çin’in artan talebi bu fazlayı absorbe etme kapasitesine sahip görünüyor.
Trump idaresi, verginin geri çekilmesine yönelik rastgele bir sinyal vermiyor. Uygulamanın kısa vadede ticaret rotalarını yine şekillendirmesi, orta vadede ise tedarik zincirinde kalıcı tesirler bırakması bekleniyor.
