Türkiye İMSAD Aylık Kesim Raporu’nun Temmuz 2025 sonuçlarına nazaran inşaat materyali sanayi üretimi mayıs ayında geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 4 arttı.
Türkiye İnşaat Gereci Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından her ay hazırlanan Aylık Bölüm Raporu’nun Temmuz 2025 sonuçları açıklandı. Rapora nazaran; 2025 yılının mayıs ayında inşaat materyali endüstrisi alt kesimlerinin birçoklarında üretim artışı kaydedildi. Toplam 23 alt kesimden 15’inde üretim geçen yılın birebir devrine nazaran yükselirken, 8 alt dalda üretimde azalma yaşandı.
Yılın birinci beş aylık devrine bakıldığında, birtakım alt bölümlerde görece yüksek üretim artışları dikkat çekti. 2025 Ocak-Mayıs devrinde geçen yılın tıpkı devrine nazaran plastik inşaat gereçleri üretimi yüzde 13,9, inşaat emelli alçı eserleri üretimi yüzde 16, ısıtma, soğutma ve havalandırma donanımları üretimi yüzde 9,3, metalden kapı ve pencereler üretimi yüzde 8,9, yalıtımlı kablolar üretimi yüzde 9,9 ve seramik kaplama materyalleri üretimi yüzde 5,7 oranında artış gösterdi. Birebir devirde demir çelik inşaat eserleri üretimi yüzde 5,4, mermer ve granit üretimi ise yüzde 6,1 oranında büyüdü.
Öte yandan, tıpkı devirde birtakım alt bölümlerde üretim performansında bariz düşüşler yaşandı. Seramik sıhhat gereçleri üretimi yüzde 17,9, kilit ve donanım eşyaları üretimi yüzde 16,2, armatür, musluk, vana ve valf üretimi ise yüzde 9,6 oranında azaldı. Raporda, 2023 ve 2024 yıllarında gözlenen farklı üretim eğilimlerinin 2025’in birinci beş ayında da büyük ölçüde sürdüğü vurgulandı. Bilhassa çimento, hazır beton ve inşaat demiri üretiminde gözlenen zayıflık, yeni inşaat başlangıçlarının yavaşladığına işaret etti.
Nakdî gevşeme ve faiz indirimleri bölüme umut verdi
İnşaat dalının para siyasetine ve onun değerli bir aracı olan faiz düzeyine yüksek hassasiyet gösterdiği belirtilen raporda, nominal ve gerçek faizlerin düşük ve mali sıkılığın nötr olduğu şartlarda inşaat dalında arz ve talebin daha yüksek düzeylerde gerçekleştiği söz edildi. Bu durumun da inşaat gereci sanayine dönük talebi artırdığına dikkat çekildi.
2023 Haziran ayından bu yana uygulanan dezenflasyon programıyla birlikte yüksek faiz oranları, bölümde bilhassa özel kesim inşaat faaliyetlerini baskılamıştı. Lakin 2023 Şubat ayında yaşanan sarsıntının akabinde bölgedeki yine inşa çalışmaları, dalın büyümesinde tesirli oldu. Ayrıyeten 2025 Mayıs ayı prestijiyle enflasyonda kaydedilen gerilemenin akabinde para siyasetinde gevşeme sürecine girildi. Merkez Bankası temmuz ayında siyaset faizini yüzde 43’e indirirken, yıl sonuna kadar bu oranın yüzde 35’e kadar düşmesi öngörülüyor.
Faiz oranlarındaki düşüşün kredi ve mevduat faizlerine kademeli biçimde yansıması beklenirken, Ağustos ayı prestijiyle piyasa faizlerinde de gerileme öngörülüyor. Ayrıyeten raporda kredi büyümesi ve TL likiditesine yönelik sıkılaşmanın Eylül ayından itibaren gevşetilebileceği tabir edildi. Bu gelişmelerin inşaat bölümünde bilhassa özel dal projeleri ve yeni inşaat başlangıçlarını canlandırması bekleniyor.
Parasal gevşeme ve faiz indirimleri sürecinde konut kredisi faiz oranlarındaki düşüşün konut talebini destekleyeceği, ticari kredi faizlerindeki gerilemenin ise özel bölümün yeni yatırımlara yönelmesini kolaylaştıracağı belirtiliyor. Fakat bu sürecin önünde siyasi ve jeopolitik risklerin sınırlayıcı bir tesir yaratabileceğine raporda yer verildi. Risklerin sonlu kalması halinde faizlerde daha besbelli düşüşler görülebileceği de tabir edildi. Rapora nazaran nakdî gevşeme ve faiz indirimlerinin inşaat kesimine tesirlerinin yılın son çeyreğinde daha hissedilir hale gelmesi bekleniyor.
ABD’nin yeni tarifeleri Türkiye için fırsat
Raporda dikkat çeken bir başka kıymetli gelişme ise ABD’nin ithalata yönelik yeni ek tarife uygulamaları oldu. ABD idaresi 7 Ağustos prestijiyle mevcut gümrük vergilerini korurken, ülkelere farklı oranlarda ek tarifeler uygulamaya başlayacağını açıkladı. Türkiye’ye yüzde 15 oranında ek tarife uygulanacağı belirtildi. Bu oran, birçok ülkeye uygulanan tarifelere kıyasla daha düşük düzeyde kaldı. Örneğin, Brezilya’ya yüzde 50, Hindistan’a yüzde 25, Kanada’ya yüzde 35 tarife uygulanacak. Meksika’ya yüzde 25 tarife gelecek, fakat bu süreç 90 gün askıya alınarak müzakereler uzatıldı. Kanada ve Meksika’dan ithalatta mevcut USMCA muahedesi kapsamındaki eserlere ek tarife uygulanmayacak.
ABD, Avrupa Birliği, Japonya ve Güney Kore ile muahedeler yaparak bu ülkelere sadece yüzde 15 ek tarife uygulama kararı aldı ve karşı tarife uygulanmaması istikametinde uzlaştı. Çin ile yapılan süreksiz muahedede ise hala yüzde 30 oranında karşılıklı tarife uygulanıyor ve müzakerelerin 12 Ağustos tarihine kadar devam etmesi bekleniyor. Türkiye ise görece düşük tarife oranıyla ABD pazarında olumlu ayrışan ülkeler ortasında yer aldı. Raporda, bilhassa metal eserlerin dışındaki inşaat materyali endüstrisinin, ABD’de Asya ülkelerine uygulanan daha yüksek tarifeler karşısında rekabet avantajı elde edeceği vurgulandı.
