Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nden (MAKÜ) Öğretim Üyesi ve Salda Gölü Bilim Merkezi Müdürü Prof. Dr. İskender Gülle, “Hem iklim değişikliği hem de ağır su kullanımının baskısı nedeniyle bundan sonra bütün göller küçülme trendinde” dedi.
MAKÜ Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Kısmı Öğretim Üyesi ve Salda Gölü Bilim Merkezi Müdürü Prof. Dr. İskender Gülle, bölgedeki göllerin son durumuyla ilgili açıklama yaptı.
Burdur Gölü’nün durumunu gündemde sıcak tutmaya çalıştıklarını belirten Prof. Dr. Gülle, “Gerçekten ülkemizdeki sıcak noktalardan biri. Yalnızca Burdur Gölü özelinde değil; baktığımız vakit Beyşehir Gölü, Eğirdir Gölü, Salda Gölü tekrar iklim krizinden etkilenmeye aday göller ortasında. Tüm su kaynakları, ister yüzey suları ister yer altı suları olsun başta iklim değişikliği ve insanların ağır kullanımından bir formda etkileniyorlar. Bu göllerin yaşatılması, sürdürülmesi yalnızca günümüzde bizler için değil, gelecek nesiller açısından da son derece kıymetli. Aslında etraftaki bozulmalar bir sinyaldir. Bu sinyali hakikat okuyabilirsek, iklim değişikliği bağlamında gerekli tedbirleri alabilirsek ne memnun bize” diye konuştu.
‘GÖLLER RİSK ALTINDA’
Göllerin durumunun kritik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. İskender Gülle, “Belki göllerimizin tamamını kaybetmedik ancak örneğin Burdur’da 1960’lı yıllarda 14 sulak alanın ismi geçiyor. Bu açıdan baktığımızda, sulak alanların birçoğu sığ ve küçük sulak alanlardı. 2000’li yıllara kadar baktığımızda, buralar insan tesiri ve ağır kullanımın tesiri tarım alanı açmak emelli kurutulmuş. 2000’li yıllardan sonra şuurlu kurutma olayı olmamakla birlikte, dolaylı yoldan hem bizim ağır su kullanımı alışkanlıklarımız hem de son yıllarda yeterlice hissettiğimiz bilhassa bölgemizde 2018 yılından bu yana hissetmeye başladığımız iklim değişikliğinin tesirleri nedeniyle geride kalan göller de risk altında” dedi.
Ölçüm sayılarına bakıldığında Burdur Gölü’nün 50 yıl öncesine nazaran hacim ve alanının neredeyse yarısını kaybettiğini vurgulayan Prof. Dr. Gülle, şunları söyledi: “Biraz da bardağa dolu tarafından bakmak gerekirse, bu göller bence şu anda yeterli konumdalar. Zira hem iklim değişikliği hem de ağır su kullanımının baskısı nedeniyle bundan sonra bütün göller küçülme trendinde. Gölümüz küçüldü diye çok fazla üzülmeyelim, bundan ders çıkartalım. Lakin ‘Şu anda da bir gölümüz var’ diye sevinelim lakin geleceğe yönelik tedbirler alalım. Üzülmek de çok bir şey geri getirmiyor sevinmek de kurtarılması istikametinde adım atmamıza pürüz değil. Göllerin geleceği ve yazgısı biraz bizim elimizde, biraz da tabiat kaidelerinin elinde.”
PROF. DR. KOŞUN: YÜZDE 40 KÜÇÜLDÜ
Akdeniz Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Koşun da Burdur Gölü’nde yaşanan su kaybının boyutlarını gözler önüne serdi.
Son 50 yılda gölün su düzeyi yaklaşık 20 metre azaldığını vurgulayan Koşun, “Uydu manzaralarına nazaran su alanında yüzde 40 oranında küçülme görüyoruz” dedi.
İklimsel tesirlerin görmezden gelinemez olduğunu lakin asıl tahribatın insan kaynaklı olduğuna dikkat çeken Prof. Koşun’a göre, gölü besleyen derelerin önünün kesilmesi, denetimsiz sondajlar ve yabanî sulama uygulamaları gölün süratle çekilmesine yol açıyor.
Koşun, “Kontrolsüz sondajlar derhal durdurulmalı, geri arıtma sistemleriyle gölün suyu geri kazandırılmalı. Belediyelerin bu istikametteki projeleri desteklenmeli ve çoğaltılmalı” formunda konuştu.
Koşun ayrıyeten, Burdur, Yarışlı ve Salda Gölleri’nin jeolojik olarak birbirine bağlı olduğunu hatırlatarak, “Bu göller birebir tektonik kompleksin kesimleri. Burdur Gölü’ndeki tahribat, bölgedeki başka gölleri de dolaylı olarak etkiliyor” halinde konuştu.
