İRFAN DONAT
Ulusal Süt Kurulu’nun (USK), yarın gerçekleşmesi planlanan toplantıda 2026 birinci çeyreğine ait çiğ süt tavsiye fiyatını belirleyerek kamuoyuna duyurması bekleniyor.
1 Ekim 2025’ten bu yana çiğ süt tavsiye fiyatı litre başına 19,60 TL iken evvelki hafta USK, Aralık ayına ait çiğ süt üretim maliyetini litre başına 19,08 TL olarak açıklamıştı. Böylelikle Kasım ayında 18,38 TL olan kelam konusu maliyet aylık bazda yüzde 3,80 artmış oldu. USK’nın hesaplamalarına nazaran, Aralık 2024’te 14,33 TL olan çiğ süt üretim maliyeti yıllık bazda ise yüzde 33,14 artmış oldu.
Şimdi gözler USK’nın bu maliyetleri baz alarak açıklayacağı çiğ süt tavsiye fiyatına çevrildi.
Öte yandan bahisle ilgili Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) bugün bir açıklama yaptı.
15 Aralık’tan itibaren sıcak çiğ süt tavsiye fiyatının en az 27 TL/Litre + soğutma ve hizmet bedeli olması gerektiğini yineleyen TÜSEDAD İdaresi, sıcak çig süt üretim maliyetini 23,09TL/LT olarak açıklamıştı.
6 Ocak 2026 tarihine gelinmesine karşın Ulusal Süt Kurulu tarafından şimdi rastgele bir açıklama yapılmadığını belirtilen TÜSEDAD’ın son açıklamasında, “19–21 Ocak 2024 tarihlerinde düzenlenen Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla; çiğ süt tavsiye fiyatının üçer aylık devirler halinde, piyasa şartları ve maliyetler çerçevesinde güncellenmesi istikametinde karar alınmıştır. Ne yazık ki bugün gelinen noktada, alınan bu kararın uygulanmadığını açıkça görmekteyiz” denildi.
TÜSEDAD tarafından yapılan açıklamada, “Alınan bu karar sonrasında 1 Ocak 2025 prestijiyle 17,15 TL/Lt olarak açıklanan fiyatın, 1 Nisan 2025 tarihinde artan maliyetlere nazaran güncellenmesi gerekirken fiyat sabit kalmıştır. 1 Temmuz 2025 prestijiyle toplanıp fiyat güncellemesi yapılması gerekirken, 1 Ocak günü belirlenen 17,15 TL/Lt fiyat 31 Temmuz’a kadar uzatılmış, 2025 yılının birinci 7 ayında süt üreticisinin maliyetlerinin hiçbir halde artmadığı varsayılmıştır. Daha sonra, Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla alınan karara karşın, 1 ay gecikmeyle ve 1 Ağustos 2025’ten geçerli olacak biçimde çiğ süt tavsiye satış fiyatı 18,35 TL/Lt olarak açıklanmış; bu fiyatın Eylül sonuna kadar geçerli olacağı ilan edilmiştir. Akabinde 1 Ekim 2025 prestijiyle tavsiye satış fiyatı 19,60 TL/Lt olarak açıklanmış ve bunun 31 Aralık 2025 tarihine kadar geçerli olacağı belirtilmiştir.
Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla alınan kararlar gereği, 1 Ocak 2026 tarihi prestijiyle çiğ süt tavsiye satış fiyatını belirlemesi gereken Ulusal Süt Kurulu, bu yükümlülüğünü maalesef bugüne kadar yerine getirmemiştir.”
2011 yılından buyana neredeyse 15 yıldır Ulusal Süt Kurulu’nun daima ileri tarihli geçerlilik taşıyan fiyatlar belirlediği hatırlatılan açıklamada, “Geriye dönük tek bir gün dahi fiyat açıklanmamıştır. Bu durum, yıllardır üreticinin cebinden haksız biçimde kaynak aktarılmasına neden olmuştur” denildi.
USK’nın mevcut yeni idaresinin bir prensip imza atmasının beklendiği kaydedilen açıklamada, geriye dönük olarak 1 Ocak 2026 prestijiyle geçerli olacak formda, sıcak çiğ süt tavsiye satış fiyatını 27 TL/Lt + 0,70 TL/Lt soğutma bedeli + nakliye ve hizmet bedeli olarak açıklamasının beklendiği söz edildi.
TÜSEDAD açıklamasında şu sözlere yer verildi: “Üretici üretmezse besin sanayi işleyemez, lojistik bölümü taşıyacak eser bulamaz, tüketici sağlıklı ve yerli besine erişemez, ithalat mecburiliği artar ve piyasa istikrarları bozulur. TÜSEDAD olarak önerdiğimiz 27 TL/Litre fiyat, üreticinin ayakta kalabilmesi için en gerçekçi ve mecburî sayıdır. En kısa vakitte Ulusal Süt Kurulu tarafından çiğ sütün tavsiye fiyatı açıklanmadığı takdirde, süt üreticisi çok daha sıkıntı bir sürece sürüklenecektir. Unutulmamalıdır ki süt üreticisinin üretime devam etmesi, ülkedeki kırmızı et açığının kapatılması açısından da hayati kıymete sahiptir.”
