Altensis Yönetici Ortağı Dr. Emre Ilıcalı, Bloomberg HT Üst Seviye programında İstek Maliki’nin sorularını yanıtlandırdı.
Ilıcalı’nın öne çıkan değerlendirmeleri şunlar oldu:
Gayrimenkul bölümü çerçevesinde 2025 kolay bir sene olmadı. Bölüm son devirde biraz yavaş da olsa sürat kazandı. Ama tekrar genele bakarsak iktisada göre yavaş ilerliyor.
Sürdürülebilirlik ve dirençli kentler her vakit gündemde. Biz Altensis olarak bu sene daha çok yurt dışı projelerine yük verdik Türkiye’nin kendine özel durumundan dolayı. Türkiye’de ise İstanbul Finans Merkezi üzere büyük projeleri tamamladık. Orada büyük bir proje stokumuz oluştu. Yurt dışında bilhassa hem danışmanlık alanında hem de mühendislik alanında 30’un üstünde ülkede çalışıyoruz şu anda. Yurt dışında teknik hususlar ve planlama biraz daha ciddiye alınıyor. Türkiye’nin zelzele ülkesi olma sebebiyle ve barınma sorunu olmasından dolayı gayrimenkul dalı kesinlikle süratle ilerleyecektir diye düşünüyorum.
Sektörde yeni trend sürdürülebilirlik
Biliyorsunuz global ısınma var bu bir iklim krizi aslında. Hem Birleşmiş Milletler hem de Avrupa Birliği bununla ilgili çok önemli yaptırımlar uygulamaya başladı. Karbon emisyonları, karbon ayak izinin denetimleri birçok bölümü etkiledi. Bu yeşil mutabakat kapsamında Avrupa Birliği çok sıkı regülasyonlar getirdi. Karbon ağır dallar demir-çelik, çimento, alüminyum üzere dallar başı çekiyor. Bunlar da esasen inşaat bölümünün hammadde girdileri.
Gayrimenkul dalı tek başına karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 40’ından sorumlu. Tüm Türkiye’de yeşil bina olarak tanımlayabileceğimiz bina sayısı 2 bin civarında. Bu çok az fakat maliyet olarak toplam içinde baktığınızda büyük yer tutuyor zira bunlar büyük projeler. Olağan siz bir binayı yapıyorsanız talep olsun olmasın belirli kriterlere uygun olarak yapmalısınız. Alışılmış ki bir de bunun denetlenmesi lazım.
Finansman koşulları
Artık yeşil üretim olmazsa olmaz yakında yeşil olmayan projelere finansman bile verilmeyecek. Bütün finans kuruluşlarında sürdürülebilirlik ana mevzu haline geldi. Artık tüm kesimler için yeşil konusu mecburî hale geldi.
Şu anda Dünya Bankası’nın, bütün kalkınma bankalarının sağladığı daha uygun krediler birden fazla yeşil dönüşümü sağlamak için. Natürel birinci başta maliyetli olacak lakin bunu yapmamanın bedeli bir defa memleketler arası rekabeti kaçırmak ya da işi bırakmak. Yakın vakitte Dünya Bankası’nın 650 milyon dolarlık “İstanbul Dirençlilik Projesi” ismi altında bir kredisi sağlandı. İstanbul Uyum Ünitesi yapıyor bu projeyi. Bu proje sayesinde birçok kamu binası afete dirençli hale getirilecek. EBRD de mesela çok kredi imkanları sağlıyor bu biçim projelere. Son 5 senede Türkiye’ye verilen yeşil kaynaklı kredilerin toplamı 5 milyar dolara ulaştı. Leasing ve yeşil mortgage gibisi finansman şartları oluyor.
Türkiye’nin konumu
Aslında Türkiye Avrupa’ya nazaran düzgün bir yerde, Türkiye birinci 10’da aslında, birinci 2’de Amerika ve Çin var. Avrupa ülkeleri içinde biz düzgünüz ancak olağan bu ne kadar konut ürettiğinizle de alakalı bir şey. Bizim gayemiz tabi Çin üzere bina üreten ülkelerin stratejilerini adapte etmek. Bizim Türkiye’de de artık yeşil bina yönetmelikleri var işte pak enerjiyi ne kadar kullanıyoruz, elektrikli araçlara ne kadar altyapı sağlanıyor, yağmur suyunu ne kadar kullanıyoruz üzere… Bütün bunlar Türkiye’de de zarurî hale geldi. Artık bunları müteahhitler yapmak zorunda. Tek mevzu kontrole daha çok kıymet vermemiz gerekiyor.
