Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Hayat Tabloları, 2022-2024” raporunu yayımladı.
Buna nazaran, yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı olarak tanımlanan “doğuşta beklenen ömür süresi” Türkiye’de 2021-2023 devrinde 77,3 yıl iken 2022-2024 devrinde 78,1 yıl oldu.
Doğuşta beklenen ömür mühleti, 2018-2019 periyodundan sonra beş defa üst üste kısalırken , 2022-2024’te beş devir akabinde uzadı.
Verilere nazaran, 2021-2023 devrinde erkeklerde 74,7 yıl olan doğuşta beklenen ömür müddeti, 2022-2024 periyodunda 75,5 yıl, bayanlarda ise 80 yıl iken 80,7 yıl oldu. Genel olarak bayanlar erkeklerden daha uzun mühlet yaşamakta olup erkekler ve bayanlar ortasındaki doğuşta beklenen ömür müddeti farkı 5,2 yıl oldu.
Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki şahısların ortalama kalan ömür müddeti 64,3 yıl oldu. Erkekler için bu müddet 61,7 yıl iken bayanlarda 66,9 yıl oldu.
30 yaşındaki şahıslar için eklenen hayat mühleti 50 yıl
Türkiye’de, 30 yaşında olan bir kişinin kalan ömür müddeti ortalama 49,9 yıl oldu. Erkekler için bu müddet 47,5 yıl iken bayanlarda 52,3 yıl oldu. Bu yaş için bayan ve erkek ortasındaki beklenen ömür mühleti farkı 4,8 yıl oldu.
Türkiye genelinde, 50 yaşında olan bir kişinin kalan ömür müddeti ortalama 30,9 yıl oldu. Erkekler için bu müddet 28,6 yıl iken bayanlarda 33,1 yıl oldu.
Eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen ömür mühleti uzuyor
Türkiye’de eğitim seviyesine nazaran beklenen ömür mühleti incelendiğinde; eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen hayat mühletinin de uzadığı görüldü. Her yaştaki beklenen hayat müddeti, düşük eğitime sahip şahıslar ortasında daha az olurken, artan eğitim seviyesi ile birlikte beklenen hayat müddetinin de arttığı görüldü.
Cinsiyet ayrımında, eğitim seviyesine nazaran beklenen ömür müddetine bakıldığında, hem erkek hem de bayanlarda eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen ömür müddetinin de arttığı tespit edildi. Yaşı 30 olan erkekler ve bayanlar için ortaöğretim altı eğitim düzeyi ile yükseköğretim eğitim düzeylerinde beklenen ömür mühleti farkının 5 yıl civarında olduğu görüldü.
Türkiye hem beklenen hem de sağlıklı beklenen hayat müddetinde AB’nin gerisinde
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen ömür süreleri incelendiğinde, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ortalaması 81,4 yıl olarak açıklandı. Lihtenştayn, İsviçre ve İspanya beklenen ömür mühleti en yüksek ülkeler iken, Letonya, Bulgaristan ve Sırbistan ise beklenen ömür müddeti en düşük ülkeler oldu.
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen sağlıklı hayat mühleti ise AB ülkelerinde 63 yıl iken, Türkiye’de ise 57,6 yıl oldu. Malta 71,4 yıl, İtalya 69,1 yıl, Bulgaristan ise 68,7 yıl ile Avrupa’da en yüksek sağlıklı hayat müddetine sahip ülkeler olurken, Letonya 52,8 yıl, Danimarka 56,2 yıl, Finlandiya ise 57 yıl ile en düşük sağlıklı hayat müddetlerine sahip ülkeler oldu.
