İRFAN DONAT
Esnaf, sanatkarlar ile perakende dalının temsilcilerinin, Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) tarafından düzenlenen çalıştayda, pazar günü market zincirlerinin kapalı olması istikametinde mutabakata varıldığı haberi bölümde tartışma yarattı.
Önce Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu (TAMPF), zincir marketlerin pazar günü kapatılmasına yönelik bir uzlaşı olduğu istikametindeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
Ardından bir çaıklamada Besin Perakendecileri Derneği’nden (GDP) geldi.
GDP tarafından yapılan açıklamada, “Ülkemizde besin perakendesinde faaliyet gösteren ulusal zincirlere ilişkin 47 bin satış noktasını ve kesimde istihdam edilen 465 bin çalışanı temsil eden Besin Perakendecileri Derneği olarak; bugün çeşitli basın yayın organlarında çıkan dalın, zincir marketlerin pazar günü kapalı olmasıyla ilgili mutabakata vardıkları haberine dair bu doğrultuda bir görüş birliğimiz olmadığını kamuoyuna değerle arz ederiz” denildi.
Açıklamada şu tabirlere yer verildi: “Üyesi olduğumuz, organize perakendenin yüzde 90’ının üzerinde bir temsiliyete sahip Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu’nun da yapmış olduğu açıklama bağlamında, teknik dataların tamamı göstermektedir ki haftanın bir günü gerçekleşecek bir kapanma hem istihdamda hem kayıtlı iktisatta hayli büyük ve onarılması güç yaralara neden olacaktır. Yaklaşık 5 bin satış noktası ile tüm bölümü temsil etmekten uzak olan Türkiye Perakendeciler Federasyonu’nun, dalı, ülke iktisadını ve en kıymetlisi tüketicileri olumsuz etkileyecek bu mevzuda, tüm dal ismine açıklama yapmış olmasının son derece yanlış olduğunu tabir etmek isteriz.”
Ekonominin daha da güçlenmesi gereken bir devirde, daha çok çalışmak yerine çalışma gününü azaltıcı bir tavsiyede bulunulmasının ve bunun tesirlerinin kapsamlı bir biçimde değerlendirilmemesinin kabul edilebilir olmadığı kaydedilen açıklamda, “Mevcut durumda işletmeler, haftanın 7 günü faaliyet göstermek üzerine kurulu bir sistem yürütmekte, çalışan sayılarını da buna nazaran ayarlamaktadırlar. Haftanın bir günü kapatma hali, dolayısı ile daha az istihdam ya da küçülme manasına gelecektir” tabirine yer verildi.
GDP’nin açıklamasında, çalışma günlerine getirilecek kısıtlamanın hem kısa hem de uzun vadede istihdamı olumsuz etkileyeceği savunularak, işletmelerin işe alımlarını da doğal olarak sonlandıracağı tez edildi.
Açıklamada, “Bu, yalnızca perakendede değil direkt ve dolaylı olarak perakende kesimi ile etkileşim içerisinde olan başta üretim ve lojistik dalları olmak üzere birçok dalda de istihdamın azalmasına neden olacaktır. Haftada bir gün kapalı kalmak, yalnızca mağaza istihdamında yüzde 14 düzeyinde bir azalmayı getirecektir. Tedarik zinciri ve tüm paydaşlar düşünüldüğünde mümkün istihdam kayıpları çok daha yüksek olacaktır. Çalışma günlerine gelecek bir kısıtlama, tedarik zincirinde de kıymetli bir aksamaya sebebiyet verecektir. Bilhassa süratli tüketim eserlerinde zincirin bozulması, eser kayıpları noktasında dünya ortalamalarının çok üzerinde kayıplarımız olduğu göz önüne alındığında üreticiler, tüketiciler ve enflasyon tesirleri olarak ekonomiyi olumsuz etkileme potansiyeli taşımaktadır” denildi.
Alışveriş günlerinin kısıtlanmasının tüketici mağduriyetine sebep olacağı kaydedilen açıklamada, bu halde tüketicinin, eserlere daha uygun fiyatlarla ulaşma, farklı alternatif ve çeşitlilik içinde seçme haklarının elinden alınacağı savunuldu.
Açıklamada, online satış kanallarına da şu halde dikkat çekildi: “Bu, bilhassa ekonomik taraftan alım gücü düşük olan tüketicinin son derece aleyhine bir durum ortaya çıkarmış olacaktır. Ayrıyeten, kısıtlama önerilirken; günümüzde dijitalleşmenin geldiği noktada, haftanın 7 günü, günün 24 saati internet üzerinden alışveriş yapılabildiği gerçeği de göz önünde bulundurulmalıdır.”
