İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, UAEA ile işbirliğini askıya alan maddeyi yürürlüğe koydu
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis tarafından çıkarılan ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğini askıya alan maddeyi yürürlüğe koydu.
İran devlet televizyonunun haberine nazaran, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “İsrail ve ABD’nin son hücumlarına ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın bu taarruzları kınamamasına karşı” Meclis tarafından 25 Haziran’da çıkarılan ve hükümeti UAEA ile tüm iş birliğini askıya almasını zarurî kılan maddeyi imzaladı.
İran’da Meclis tarafından hazırlanan ve 25 Haziran’da oylanan yasa tasarısı, 221’e karşı 0 oyla, kabul edilmişti. Tasarının son unsurları de emsal biçimde ezici bir çoğunlukla onaylanmıştı.
Pezeşkiyan hükümetini UAEA ile işbirliğini durdurmaya zorlayan yasa
Hükümeti Ajans denetçilerinin ülkeye girişinin yasaklamasını ve tüm kontrol faaliyetlerini durdurmaya zorlayan yasa 26 Haziran’da da Mecliste çıkarılan yasalar için en son karar merci Anayasayı Koruyucular Kurulu’nda onaylanmıştı. Bu sayede hükümetin maddeyi uygulamaktan öteki seçeneği kalmadı.
Yasaya nazaran, ülkeye hiçbir UAEA denetçisinin girişi artık mümkün olmayacak, ajansa nükleer faaliyetlere ait rastgele bir rapor sunulması da büsbütün yasaklanacak.
Hükümetin, bilhassa İranlı üst seviye yetkililer tarafından “casus” olarak nitelendirilen UAEA Başkanı Rafael Grossi ile rastgele bir işbirliği yapması da maddeyle engellendi.
Yasa, 1969 Viyana Sözleşmesi’nin 60. unsuru uyarınca iki şart sağlanana kadar yürürlükte kalacak.
Bunlardan biri “Güvenlik Güvencesi” buna nazaran, İran’ın egemenliği, toprak bütünlüğü, nükleer tesisleri ve bilim insanlarının güvenliği memleketler arası teminat altına alınmalı. Başkası de “Hak Güvencesi”, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Mutabakatının (NPT) 4. unsuru kapsamındaki sivil nükleer güç hakkına tam hürmet gösterilmeli. Bu şartların sağlandığı sırf İran Atom Enerjisi Kurumu raporu ve Ulusal Güvenlik Yüksek Kurulu onayıyla resmiyet kazanacak. Hükümet, her üç ayda bir meclise ve Konsey’e bu süreçle ilgili rapor sunmakla yükümlü olacak.
