Global piyasalarda ‘Trump-Fed’ tansiyonu

ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Guvernörü Lisa Cook’u vazifeden alma kararıyla düşüşe geçen dolar, Cook’un ayrılmayacağını açıklamasıyla kayıplarının büyük kısmını geri aldı.
Bir orta %0,32 düşen Bloomberg Dolar Endeksi yataya dönmüş durumda. Fed bağımsızlığına ait kaygılar yatırımcıları inançlı limanlara yöneltirken, altın bir orta %0,6’ya kadar kıymet kazandıktan sonra son durumda %0,3 artıda.
ABD hazine tahvili eğrisi dikleşti, iki yıllık getirilerdeki düşüş, Fed’in önümüzdeki ay faiz indirimi yapacağına dair spekülasyonların arttığını yansıtırken, 30 yıllık getiriler, gevşek para siyasetinin enflasyonu körükleme riski yaratacağına dair tasalarla yükseldi.
Pazartesi gününü %0,43 düşüşle tamamlayan S&P 500 endeksi bu sabah vadeli süreçlerde düşüyor. Benzeri formda Avrupa vadeli endeksleri de ekside.
Asya borsaları da genel olarak bedel kaybediyor. Japon Nikkei %0,9 ile düşüşlere öncülük ediyor. İnançlı limanlardan Japon yeni bir orta dolara karşı %0,55 oranında artıya geçtikten sonra son durumda yatay seyrediyor.
Trump Fed yetkilisini misyondan aldı
ABD Başkanı Donald Trump, hakkında “mortgage evraklarında düzmece beyanda bulunduğu” savları gündeme gelen Fed Guvernörü Lisa Cook’u vazifeden almak için harekete geçti.
Pazartesi günü Truth Social’da yayımladığı mektupta Trump, Cook’u vazifeden almak için “yeterli sebebe” sahip olduğunu belirtti. Mektubunda, “Amerikan halkı, Fed’in siyaset belirleme ve denetleme vazifesini üstlenen üyelerin dürüstlüğüne güvenebilmelidir” diyen Trump, Cook’a seslenerek, “Finansal bir hususta sergilediğiniz aldatıcı ve muhtemelen cürüm teşkil eden davranışlarınız ışığında, artık ne ben ne de halkınız sizin dürüstlüğünüze güvenebilir” tabirlerini kullandı.
Suçlamaların merkezinde, Cook’un 2021 yılında Michigan ve Georgia’daki iki farklı konut kredisi müracaatında her iki mülkü de “birincil ikametgah” olarak göstermesi bulunuyor. Bu biçimde daha avantajlı kredi şartları elde etmeye çalıştığı öne sürülen Cook hakkında şu ana kadar tüzel bir süreç başlatılmazken, ABD Adalet Bakanlığı bir soruşturma başlatabileceğini ima etmişti. Cook ise avukatı aracılığıyla yaptığı açıklamada, “Başkan Trump, yasal desteği olmamasına karşın beni ‘haklı nedenle’ kovduğunu tez etti. Lakin buna yetkisi yok. İstifa etmeyeceğim. 2022’den beri yaptığım üzere, Amerikan iktisadına yardımcı olmak için vazifeme devam edeceğim” dedi.
Avukatı da Trump’ın “yasadışı hareketini engellemek için tüm türel adımları atacaklarını” vurguladı. Cook’un, vazifeden alma kararına itiraz ederek dava sürecinde vazifesine iade edilmesi için mahkemeden ihtiyati önlem talep etmesi bekleniyor. Trump, bir müddettir Fed’i faiz indirmekte yavaş davranmakla suçluyor ve merkez bankası binasının renovasyon maliyetlerinin şişirildiğini öne sürerek Fed Başkanı Jerome Powell’ı hedef alıyordu. Cook’un misyondan alınması, şayet yargıdan dönmezse, Trump’a Fed idare şurasına kendisine yakın yeni bir üye atama imkanı sunacak. 2022’de dönemin Başkanı Joe Biden tarafından atanan Cook’un vazife mühleti aslında 2038’e kadar devam edecekti. Lakin vazifeden alınması, Trump’a yedi üyeli Fed İdare Kurulu’nda dört kişilik çoğunluk elde etme fırsatı verecek. Brookings Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Aaron Klein hususa ait değerlendirmesinde, “Bu, Fed’in bağımsızlığına vurulmuş ölümcül bir darbe. Trump açıkça Fed’in ne kıymetine olursa olsun kendi istediğini yapacağını söylüyor” dedi.



