Fransada Başbakan François Bayrou hükümeti, 1958’den bu yana itimat oylamasıyla düşen birinci hükümet oldu.
Parlamentonun alt kanadı olan Ulusal Meclis Genel Heyeti’nde düzenlenen harikulâde oturumda, Bayrou hükümeti için inanç oylaması yapıldı.
194 milletvekili, Bayrou hükümetinden yana oy kullanırken 364 milletvekili güvensizlik oyu verdi.
Fransa’da 1958’den bu yana hükümetler 41 kere itimat oylamasına giderken, birinci defa bir hükümet kendi teşebbüsüyle gittiği inanç oylamasında parlamentodan kâfi dayanağı alamayarak düştü.
Ülkede daha evvel 2 hükümet ise muhalefetin sunduğu gensoru önergeleriyle düşürülmüştü.
Siyasi kümelerin önde gelen isimlerinin oylama öncesi konuşma yaptığı Meclis oturumuna gerginlik hakimdi.
“2000 yılından bu yana başkalarından daha az üreten bir ülke haline geldik”
Bayrou, Meclis’te yaptığı konuşmada, hükümetini itimat oylamasına götürme kararını “doğruluk testi” olarak tanımlayarak bugün Ulusal Meclis’te tarihi bir oylamanın yapılacağını belirtti.
“2000 yılından bu yana başkalarından daha az üreten bir ülke haline geldik” diyen Bayrou, Fransa’nın yaklaşık 50 yıldır “dengeli” bir bütçeye sahip olmadığını söyledi.
François Bayrou, “Ülkemiz çalışıyor, zenginleştiğini düşünüyor lakin her yıl biraz daha fazla fakirleşiyor” yorumunu yaparak, ülkenin içinde bulunduğu borç krizi için “iç kanama” benzetmesi yaptı.
Bayrou, borca boyun eğmenin askeri güce boyun eğmekle muadil olduğunu vurgulayarak, “İster silahlarla ister bizi aşan borç nedeniyle alacaklılar tarafından baskı altında alınalım her iki ihtimalde de özgürlüğümüzü kaybediyoruz” halinde konuştu.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Rönesans’ın Küme Başkanvekili Gabriel Attal ise parlamentonun kendi meselelerini Fransızlara yansıtmadan çözmesi gerektiğini savundu ve hükümeti düşürmenin Fransızların siyasete olan inancını zedeleyeceğini lisana getirdi.
“Yenilginizi zafere çeviremeyeceksiniz”
Muhalefetteki Sosyalist Partisi (PS) Küme Başkanvekili Boris Vallaud ise “mağlup” cumhurbaşkanı olarak nitelediği Emmanuel Macron’u ülkenin içinde bulunduğu siyasi krizden sorumlu tutarak, partisinin hükümete itimat oyu vermeyeceğini yineledi.
Vallaud, “Sayın Başbakan, yenilginizi zafere çeviremeyeceksiniz” diyerek, sosyalistlerin hükümet kurmaya hazır olduklarını söyledi.
Çok sağcılardan Macron’a Meclis’i feshetmesi daveti
Aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) Partisi Küme Başkanvekili Marine Le Pen, itimat oylaması sonrası Macron’un Ulusal Meclisi feshetmesi gerektiğini vurguladı.
Le Pen, Bayrou hükümetini eleştirerek, “Yürüttüğünüz makûs (politikaların) yasını kameralar önünde tutamazsınız” dedi.
Marine Le Pen, Meclis’i feshetmediği takdirde Macron’un “ülkeyi durdurma noktasına getireceğini” savundu.
Öte yandan iktidar ortağı merkez sağcı Cumhuriyetçiler Partisi (LR) Küme Başkanvekili Laurent Wauquiez, hükümetin düşmesi halinde Sosyalistlerin kuracağı muhtemel bir hükümeti de çok solun siyasi amaçlarını benimsemesi halinde katiyetle desteklemeyeceklerini vurguladı.
Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Küme Başkanvekili Mathilde Panot, 5. Cumhuriyet devrinde birinci defa bir hükümetin güvenoyu alamadığı için düştüğüne dikkati çekerek, “Macron’u kurtarmaya çalışanların hepsi onunla birlikte düşecek” dedi.
Bir evvelki Barnier hükümeti gensoru önergesiyle düşmüştü
Fransa’da merkez sağcı Michel Barnier hükümeti 3 aylık misyon mühletinin akabinde 2025 bütçe görüşmelerinde yaşanan uzlaşmazlık nedeniyle 4 Aralık 2024’te muhalefetin sunduğu gensoru önergesiyle düşmüştü. Macron, Bayrou’yu 13 Aralık 2024’te başbakan olarak atamıştı.
Kamu borçlarıyla darda olan ülkede yeni bütçe görüşmeleri de hükümetle muhalefet kanadı ortasındaki temel uyuşmazlık bahislerinden biriydi.
Bayrou da kimi resmi tatillerin kaldırılması ile 43 milyar euro civarında tasarruf yapılmasını içeren ve Fransızların reaksiyon gösterdiği 2026 bütçesinin görüşülmesi öncesi hükümeti inanç oylamasına götürme kararı almıştı.
