Sinop’ta hayata geçirilen “Büyük Paklık Projesi” kapsamında deniz kıyılarından toplanan yosunlardan gübre üretildi.
Deniz yosunlarının su kirliliğine yol açan çevresel tesirinin azaltılarak iktisada kazandırılması maksadıyla Sinop Üniversitesi öncülüğünde, Interreg NEXT Karadeniz Havzası Sınır Ötesi İş Birliği Programı çerçevesinde uygulamaya konulan projede yosunlar gübre üretiminde kullanıldı.
Avrupa Birliği takviyeli ve Sinop Üniversitesinin yanı sıra Marmara Belediyeler Birliği, Batum Devlet Üniversitesi ile Şumnu Üniversitesinin ortağı olduğu proje kapsamında Sinop kıyılarından toplanan yosunlar, evvel Sinop Üniversitesi laboratuvarında tahlil edildi. Kimyasal açıdan kirli olmadıkları belirlenen yosunlar, gerekli süreçlerden geçirilerek gübre haline dönüştürüldü.
Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Eserleri Temel Bilimler Kısmı Lideri Prof. Dr. Levent Bat, projenin Türkiye, Gürcistan ve Bulgaristan’da eş vakitli yürütüldüğünü söyledi. Elde edilen gübrenin üç ülkede eş vakitli ziraî alanda kullanılmasına başlanacağına, bitkiler üzerinde yarattığı tesirin karşılaştırılacağına işaret eden Bat, büsbütün organik üretilecek gübreden çok hoş geri dönüşler alacaklarına inandıklarını lisana getirdi.
Birinci etapta serada çilek ve marul yetiştiriciliğinde kullanılacak
Çalışmanın hem kirliliğin azaltılmasına hem de yerli üretime katkı sağlanmasına aracı olacağını belirten Bat, şöyle devam etti: “Projede yer alan akademisyen takımımız, gerekli metotları uygulayarak gübreyi elde etti. Hocalarımız gübreyi birinci etapta kurduğumuz serada çilek ve marul yetiştiriciliğinde kullanarak bitkilerin gelişmesine katkı sunup sunmayacağına bakacak. Çilek ve marulu seçmemizdeki maksat, Gürcistan ve Bulgaristan’da kıyılardan alınan alglerle tıpkı deneyler yapılacak. Hasebiyle her üç ülkenin yaptığı çalışmalar karşılaştırılacak.”
Deniz kıyılarından toplanan yosunların kimyasal açıdan kirli olup olmadıklarının da tahlil edildiğini anlatan Bat, “Şimdiye kadar elde ettiğimiz sonuçlara nazaran çok büyük kirleticilerle karşılaşmadık yani Sinop kıyılarından toplanan alglerin hala pak olduğunu söylemek kelam mevzusudur.” diye konuştu.
Çalışmanın, yosunlar nedeniyle kıyılarda oluşan kirliliğin en aza indirilmesi için de kıymet taşıdığına dikkati çeken Bat, “Öncelikli maksadımız isminden muhakkak, ‘Büyük Temizlik’ yani kıyıları kirli olan bölgelerin paklığını yaparak algleri alıp bir yere atmak yerine bunlardan eser elde etmeyi amaçladık. Bu, dünyada birçok ülkede yapılmakta. Münasebetiyle biz de ülkemizde bu atıkların biyolojik olarak dönüşümüne katkıda bulunmayı sağlıyoruz.” tabirlerini kullandı.
“Doğadan aldığımız zenginliği tekrar tabiata döndüreceğiz”
Sinop Üniversitesi Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Etraf Sıhhati Programı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Elkıran ise projeyle tabiattan aldıkları zenginliği tekrar tabiata döndüreceklerini söyledi.
Yosun gübresinin bitki gelişimine kıymetli katkı sunacağına inandığını vurgulayan Elkıran, şunları kaydetti: “Yosundan sıvı, toz gübre ve kompost yaptık. Toz gübreden birebir vakitte pelet yapacağız. Kurduğumuz serada yapacağımız bitki denemeleriyle en mefkuresini bulmaya çalışacağız. Maksat, organik husus ancak sonrasında denetim edilmezse kirliliğe dönüşebiliyor. Biz, tabiattan aldığımız zenginliği tekrar tabiata döndüreceğiz. Yaptığımız tahlillerde mineral ölçüsünün çok ağır olduğunu gördük.”
