Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Bloomberg HT – Habertürk ortak yayınında soruları yanıtladı.
Aselsan’ın ürettiği Çelik Kubbe’nin değerli bir proje olduğunu belirten Yılmaz son 22 yılda savunma sanayi alanında bir ihtilal yaşandığını kaydetti. Yılmaz “Artık ihracatçı hale geldik. Geçmişte parasını ödediğimiz halde alamadığımız eserleri artık biz diğerlerine ihraç eder hale geldik.
Çelik kubbe de çok katmanlı entegre bir hava savunma sistemi. Değişik sistemlerin entegre çalıştığı ve tesirli bir savunma sistemi. Savunma sanayi tıpkı vakitte iktisadın de çok kıymetli kesimi. Ekonomik katma bedeli büyütüyor, ihracat ve istihdam oluşturuyor. Savunma endüstrimiz geliştikçe Türkiye katma bedeli daha yüksek bir iktisat inşa edecek. Bu teknolojiler sivil sanayilere de sirayet ediyor. Her bakımdan savunma sanayiinde aldığımız uzaklık kıymetlidir. Bugün 100 milyar dolar üzerinde proje portföyümüz var” sözünü kullandı.
“AB ile her vakit olumlu gündemden yanayız”
AB ile alakaları pahalandıran Yılmaz Türkiye’nin AB ile münasebetlerinde iki tarafın da kazanacağı çok fazla alan olduğunu kaydetti.
Yılmaz “Yeni bir global ortam oluştu. Eski liberal global nizam zayıflamış durumda. Memleketler arası hukuk diye bir şey kalmadı. İsrail’in yaptıkları ortada. Yeni bir ortamdayız. Güvenlik kaygıları tüm dünyada artmış durumda. Bu ortamda Türkiye AB bağlarında yeni bir alan açılmış üzere görülüyor. Biz bunu yalnızca güvenlik eksenli iştirak olarak göremeyiz elbette. Güvenlik alışılmış ki çok değerli. Fakat bunun ötesinde ekonomik ilgilerimiz de çok kıymetli. Gümrük Birliği modernizasyonu, vize serbestisi ve kolaylaştırması üzere mevzular var. Objektif ortak çıkarlarımız var. Birlik üyesi birtakım ülkeler Türkiye aykırısı siyasetleri AB üzerinden yansıtmaya çalışıyorlar. Yeni ortamda inşallah bunları aşarız. Biz olumlu gündemden yanayız. Ukrayna-Rusya vesilesiyle yakın bir konum oluşmuş durumda. Sayın Cumhurbaşkanımızını temsilen liderler seviyesinde birkaç gönüllüler toplantısına katıldım. İnşallah bu gelişmeler yeni perspektife yol açar. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi iki tarafın da lehinedir. ABD, Avrupa ile mutabakat yaptı. Hala Çin, Uzakdoğu ile muahedeler sağlanmış değil. Bu mevzuyu yakından takip ediyoruz. Bize uygulanan tarifeler en düşük nispetlerde. Türkiye yeni süreçte büyük fırsatlarla karşı karşıya” diye konuştu.
Yılmaz AB ile vize konusunda bir karar verildiğini belirterek, “Şimdi çarçabuk ilgili kimi adımlar atılacak. Bu karar alındı ancak tam manasıyla uygulamaya geçtiğini söyleyemeyiz. Bilhassa iş dünyasına dönük daha rahatlatıcı adımlar atılacak. Komite bu kararı verdi” dedi.
“Enflasyonla ilgili bağlantısı yeterli yapmak durumundayız”
14 aydır enflasyonun düştüğünü kaydeden Yılmaz, enflasyonda 42 puanlık bir düşüş gerçekleştiğini kaydetti. Yılmaz “Resmin bütününe bakınca istikametimiz yanlışsız istikamette. Programınızı kararlı biçimde uyguluyorsanız amacınıza ulaşırsınız. Bu sene sonu yüzde 20’li sayıları görüyoruz, 2026’da artık yüzde 10’lu sayılardan bahsedeceğiz. Tek haneli sayılara kadar uğraşımızı sürdüreceğiz. 2027 yılında tek haneli sayıları göreceğiz.” dedi.
Yılmaz enflasyonla ilgili bağlantısı düzgün yapmak durumunda olduklarını kaydederek şunları söyledi; “Enflasyonda gidiş ortada. Faizde düşüş bekliyoruz. Bütün dünyada hane halklarının enflasyon öngörüleri piyasa iştirakçilerinden daha yüksek olur. Bu genel durum. Hane halkı geçmişe bakar. Piyasa iştirakçileri ise daha profesyonel, gelecek odaklı varsayımlar yapar. Bizde piyasa iştirakçilerin enflasyon beklentisi 22,8’e düşmüş durumda. Vatandaşımızda şimdi yüksek beklenti var. Geçmişe nazaran vatandaşımızın beklentisinde de düşüş var. Vatandaş o denli bekleyince talepleri de o denli şekillendiriyor. Bu beklentileri kırmanın iki boyutu var. Birincisi enflasyonu düşürmek. Düşürdükçe o algılar kırılıyor. İkincisi irtibat. Enflasyonla ilgili gidişatın bağlantısını düzgün yapmak durumdayız. G20 toplantısında Merkez Bankalarının tartışması olmuş, toplumsal medyanın bağlantıya tesiri diye. Bizim irtibat tarafında da daha çok çaba göstermemiz lazım. Enflasyonda başarıyı anlatmak ve o psikolojiyi kırmak kıymetli. Toplumsal bilimlerde kendini gerçekleştiren kehanet diye bir şey var. Herkes gerçek ya da eğri bir şeye inanırsa sonuç oraya gidiyor. Gerçek siyasetlerle ve irtibatlarla beklentileri daha makul seviyeye getireceğiz. ” formunda konuştu.
“Birçok göstergede OVP’den daha güzel noktadayız”
Yılmaz birçok göstergede OVP’den daha güzel noktada olunduğunu belirterek “OVP’de makro ekonomik göstergeler, büyüme, cari açık, ithalat-ihracat sayıları. Burada güncelleme yapılacak. İkincisi bütçenin büyüklükleri. Üçüncüsü yapısal ıslahat başlıkları. Makro göstergeleri Eylül ayının birinci haftasında tamamlamamız gerekiyor. Bütün kurumlarımızla çaışıyoruz. Bunları tamamladığımızda açıklayacağız. Büyüme tarafında çok büyük sapma beklemiyoruz. Bir ölçü maksadın altında olabilir. Cari açıkta geldiğimiz nokta 1,5 civarı bir sayı görünüyor. Birçok göstergede OVP’den daha uygun noktadayız. İddialarda 12’den vurma diye bir şey beklememek lazımdır. Dünya dinamik, değerli olan doğrultu.” dedi.
“Dış finansman maliyeti geriledi”
Yılmaz “Sanayiyi çok kıymetli görüyoruz. Her vakit yanında olma çabası içindeyiz. Enflasyon düşme eğiliminde. Faizler de düşüş döngüsüne girmiş durumda. Önümüzdeki devirde finansal şartların çok daha güzelleşeceğini rahatlıkla tabir edebiliriz. Cari açığımız düştüğümüz için dış finansana muhtaçlığımız azaldı. Ülke risk primi düştüğü için dış finansmanın maliyeti geriledi. Şu anda dış finansman açısından baktığınızda maliyetler düşüş eğiliminde. İçeride finansal bir periyot yaşandı, olağanlaşma süreci oldu. Merkez Bankamızın rezervleri tarihi yükseliş devrinde. KKM’den çıkışı gerçekleştirdik. Endüstride ikinci çeyrekte bir toparlanma olduğunun farkındayız. Son açıklanan sayılarda yüzde 8 üzere büyümeye işaret ediyor.” diye konuştu.
“Sanayimizde perspektif olumlu diyebiliriz”
Yılmaz şu açıklamaları yaptı; “KOBİ’lerde çalışan başına 2500 TL dayanak uygulaması başlattık. Genel manada istihdamdan bahsedecek olursak mesleksel eğitimden çalışma hayatında yeni modellere kadar birçok çalışmamız var. Bunları da hayata geçireceğiz. İstihdam birebir vakitte insanların hayatını değiştiren bir hadise. Münasebetiyle istihdamı en temel alanlardan biri olarak görüyoruz. Genç ve bayan istihdamını destekliyoruz. İstihdamda hayli ara aldık lakin hala gitmemiz gereken yol var. Endüstride yatırım ortamının güzelleşmesiyle, finansal şartların güzelleşmesiyle, selektif politikalarımızla giderilecek bir alan. Endüstrimizde perspektif olumlu diyebiliriz. Bir mühlet sonra taşlar daha yerine oturacak. Ayrıyeten endüstride dönüşüme muhtaçlık var. Lojistiği güçlendirmek gerektiğine inanıyoruz. Demir yollarıyla, organize sanayi bölgeleriyle, limanların irtibatını önceliklendirmiş durumdayız. Güç konusunda maliyetlerini düşürecek halde Güç Bakanlığımızın uğraşları var.”
“KKM’nin maliyeti de, yararı da oldu”
Kur Muhafazalı Mevduat’ın başından itibaren süreksiz bir düzenek olduğunu kaydeden Yılmaz “KKM’nin bir maliyeti var lakin yararı da oldu. Daima bir tedbir olarak öngörülmemişti. Kanunu da süreksiz bir husus olarak yapmıştık. O periyodun gereksinimiydi, vazifesini gördü. Piyasaları da rahatsız etmeden kademeli biçimde 2,5 yılda bu noktaya getirdik. Başarılı bir operasyon oldugunu söyleyebilirim. Başından itibaren süreksiz bir düzenekti, vazifesini muvaffakiyetle yaptı artık buna gereksinim kalmadı” yorumunu yaptı.
