Türkiye, COP31’in dönem başkanı ve ev sahibi oldu

Bakanlıktan yapılan açıklamada, BM İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi 30. Taraflar Konferansı’nın (COP30) Brezilya’nın Belem kentinde sona erdiği bildirildi.
Türkiye’nin 2022’de başkanlık adaylığını açıklamasıyla başlayan diplomasi trafiğinin, bu hafta Belem’de 5 gün boyunca devam eden müzakereler sonrasında muvaffakiyetle sonuçlandığı kaydedilen açıklamada, COP31 Taraflar Konferansı’nın gelecek yıl Türkiye’de yapılması ve COP31 Başkanlığını Türkiye’nin üstlenmesi, müzakere başkanlığını ise Avustralya’nın yürütmesi konusunda tüm tarafların ortasında uzlaşma sağladığı söz edildi.
Pre-COP’un ise Pasifik ülkelerinin birinde yapılması tarafında karara varıldığı aktarılan açıklamada, uzlaşma metninin Türkiye’nin de ortasında olduğu BM çatısı altındaki “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) kümesinde kabul edildiği belirtildi.
Türkiye’nin, “hiçbir ülkenin geride bırakılmayacağı daha adil ve kapsayıcı bir diplomasi” maksadıyla konut sahipliğini elde ettiği tabir edilen açıklamada, Türkiye’nin tarihi bir muvaffakiyet gösterdiği, iklim değişikliği ile çabada BM’nin en kıymetli tertibi olan COP’a birinci kere mesken sahipliği yapacağı ve 196 ülkenin başkanlarını Türkiye’de buluşturacağı bildirildi.
– COP31 Başkanlar Doruğu’nun İstanbul’da yapılması planlanıyor
Açıklamada, bundan sonraki süreçte ise COP31 tertibin hangi vilayette yapılacağının netleştirileceği kaydedildi.
Bakan Kurum’un daha önce verdiği demeçlerde, Türkiye’nin COP31’i Antalya’da düzenlemeyi hedeflediğini belirttiği anımsatılan açıklamada, Antalya’nın hem ulaşım hem de konaklama seçenekleriyle öne çıktığı ve daha evvel G20 Tepesi’ne de muvaffakiyetle mesken sahipliği yaptığı vurgulandı.
Açıklamada, COP31’in Başkanlar Doruğu’nun ise İstanbul’da yapılmasının planlandığı bildirildi.
– İklim krizinin global tesirlerine karşı ortak mücadele
Açıklamada, Bakan Kurum’un Genel Kurul’da yaptığı konuşmalara da yer verildi.
Müzakerelerde, tarihi bağlarla şekillenen Türk-Anzak dostluğuna atıfta bulunulduğu belirtilen açıklamada, Bakan Kurum’un Çanakkale’de temeli atılan bu ruhla iklim krizinin global tesirlerine karşı ortak gayret verilebileceğine dikkati çektiği kaydedildi.
Bakan Kurum, Türkiye’nin, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinin tesirlerini derinden yaşayan ülkelerden biri olduğunu belirterek, gelişmiş öteki ülkelerle kıyaslandığında, iklim değişikliğinde tarihi sorumluluğu çok daha az olsa da Türkiye’nin kararlı iklim hareketlerini hayata geçirdiğini bildirdi.
İklim değişikliği ile uğraşta global aktörlerinden birinin Türkiye olduğunu söz eden Bakan Kurum, Türkiye’nin bu tecrübelerini paylaşma ve çok taraflı iklim diplomasisinde liderlik etmeye hazır olduğunu kaydetti.
Bakan Kurum, Türkiye’nin İklim Kanunu, Sıfır Atık Hareketi, döngüsel iktisat modelleri ve yenilenebilir güç kaynağı çeşitliliğiyle 2053 Net Sıfır Emisyon Amacı’na kararlılıkla yürüdüğünü ve bu alanda örnek olduğunu bildirdi.
– COP Nedir?
Her yıl 197 ülkenin iştirakiyle düzenlenen COP toplantısında, ülkelerin sera gazı azaltım maksatları, ahenk siyasetleri, iklim finansmanı, kayıp-zarar düzenekleri ve karbon piyasalarının kuralları belirleniyor.
BM nezdinde düzenlenen “Taraflar Konferansı”nda (COP) “Taraflar” tarifi 1992 yılında birinci BM İklim Mutabakatı’na imza atan ülkeleri tabir ediyor.
Bu kapsamda, COP, 1992 tarihli Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi’nin (BMİDÇS) en üst karar organı olarak, global iklim kriziyle uğraş düzeneklerinin belirlenmesinde kıymetli bir rol oynuyor.
Sözleşmeye taraf olan ülkeleri bir ortaya getiren bu tepelerin birincisi, 1995’te Almanya’nın Berlin kentinde düzenlendi.
– COP’ta konut sahipliği süreci nasıl belirleniyor
COP’ta mesken sahiplerinin belirlenmesi için aday ülkeler ortasında uzlaşma sağlanması gerekiyor. Bunun için de aday ülkelerin kendi ortalarında muahedeleri bekleniyor.
Herhangi bir taraf ülke tarafından resmi bir itiraz yapılmadığında mutabakat sağlanmış kabul ediliyor. Aksi takdirde tepe, BM İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi’nin merkezi olan Almanya’nın Bonn kentinde yapılıyor.
Her yıl düzenlenen COP tepesinin konut sahipliği, BM’de 5 bölgeye ayrılıyor. Doruğa geçen yıl Doğu Avrupa kümesindeki Azerbaycan mesken sahipliği yaptı. Bu yılki doruğun mesken sahibi ise Latin Amerika ve Karayipler Kümesi’nden Brezilya oldu.
2026’da da konut sahipliği sırası ise Türkiye’nin de dahil olduğu “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) grubundaydı.



