Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), milyonlarca kişinin, ekonomik varlıklara ve hayati altyapıya giderek daha fazla ziyan veren tehlikeli hava şartlarına karşı müdafaadan mahrum olduğunu bildirdi.
WMO’nun 75. kuruluş yıl dönümünü kutlamayı ve tehlikeli hava olaylarına karşı hayat kurtarıcı tedbirler almayı amaçlayan, “Herkes İçin Erken Uyarılar” teşebbüsüne odaklanacak WMO’nun Fevkalâde Oturumu Cenevre’de başladı.
Toplantıya ait paylaşılan raporda, “Herkes İçin Erken Uyarılar” hizmetlerine sahip ülke sayısının son on yılda 2 kattan fazla arttığı fakat büyük eksikliklerin devam ettiği belirtildi.
Raporda, “Milyonlarca kişi, ekonomik varlıklara ve hayati altyapıya giderek daha fazla ziyan veren tehlikeli hava şartlarına karşı müdafaadan yoksun” sözleri kullanıldı.
WMO’nun, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından 2022’de başlatılan ve 2027 sonuna kadar kozmik kapsama ulaşmayı hedefleyen global “Herkes İçin Erken Uyarılar” teşebbüsünü hızlandırmak ve genişletmek maksadıyla 193 üyeden oluşan WMO’nun Fevkalâde Oturumu’nu başlattığı raporda yer aldı.
Raporda, “Herkes İçin Erken Uyarılar” teşebbüsünün, WMO, Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR), BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ile Milletlerarası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) tarafından yürütüldüğü belirtildi.
Girişimin, müşahedeler, varsayım, afet riski bilgisi, ihtarların yayılması, irtibat, hazırlık ve müdahale süreçlerini kapsadığı söz edildi.
“Herkes İçin Erken Uyarılar” sistemlerinin hudutlu olduğu ülkelerdeki riskin daha fazla olduğuna dikkat çekilen raporda, bu ülkelerde afet kaynaklı vefat oranının 6 kat, etkilenen insan sayısının ise 4 kat daha fazla olduğu vurgulandı.
“Hava şartları sertleştikçe ekonomik maliyetler ve tesirler de artıyor”
Raporda görüşlerine yer verilen WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “Herkes İçin Erken İhtarlar artık bir teşebbüsten daha fazlası, global dayanışmanın bir markası.” tabirini kullandı.
Son 50 yılda hava, su ve iklimle ilgili afetler 2 milyondan fazla mevte neden olduğunu vurgulayan Saulo, bu ölümlerin yüzde 90’ının gelişmekte olan ülkelerde yaşandığına işaret etti.
Saulo, “Hava şartları sertleştikçe ekonomik maliyetler ve tesirler de artıyor. 2024 prestijiyle 108 ülke, çoklu Herkes İçin Erken İhtarlar sistemleri için bir ölçü kapasiteye sahip olduğunu bildiriyor. Bu sayı 2015’teki 52 ülkenin iki katından fazla ve bu sayı 2025’te daha da arttı. Birçok ülke, hükümetin ve toplumun tüm kısımlarını bir ortaya getiren ulusal yol haritaları hazırladı ve hayat kurtarmada gerçek bir fark oluşturan programları alanda uyguluyor.” değerlendirmesinde bulundu.
WMO’nun tarihinin, dayanışma, işbirliği, paylaşılan bilgiler, inovasyon ve itimadın tarihi olduğunun altını çizen Saulo, toplu olarak sağladıkları hizmetlerin, bilim ve altyapı olmadan dirençli bir kalkınma, besin güvenliği, altyapı planlaması ve afet riskinin azaltılmasının mümkün olmadığının altını çizdi.
Saulo, “‘Eylem İçin Bilim’ sloganımız, WMO’nun global ekonomik ve toplumsal refaha yaptığı büyük katkıyı özetliyor. Birebir inanç, Herkes İçin Erken İkazlar teşebbüsüne de ilham veriyor.” tabirlerini kullandı.
WMO’nun Harikulâde Oturumu’nda, “Herkes İçin Erken İkazlar Odakta: Tehlike İzleme ve Tahmin” başlıklı yeni bir rapor yayımlanacak.
