Ulusal Fındık Konseyi Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Sebahattin Arslantürk, fındık piyasasına ait değerli açıklamalarda bulundu.
Tarım-Analiz programında İrfan Donat’ın konuğu olan Arslantürk, olumsuz iklim şartlarının rekoltede önemli kayıplar yarattığını söyledi.
Arslantürk, “Şubat, mart ve nisan ayında, en son 10 Nisan’dan sonra yaşamış olduğumuz don, Ordu başta olmak üzere pek çok bölgede önemli bir rekolte kaybı yarattı. Fındık üretim bölgelerinin tamamında 150 bin tonun üzerinde bir üretim kaybından çok rahatlıkla bahsedebiliriz” dedi.
2017 yılından bu yana bölgenin kahverengi kokarcadan olumsuz etkilendiğini hatırlatan Arslantürk, şunları söyledi: “Bu yıl en az 30 bin ton ve üzerinde bir ölçü kaybının da kahverengi kokarca kaynaklı yaşanması bekleniyor. Bununla ilgili bakanlık gerekli önlemleri aldı fakat bu önlemler akşamdan sabaha halledilebilecek bir olay değil. En az 5-10 yıl ortasında yanlışsız, faal ve zamanlaması yeterli seçilmiş bir çaba yapılacak ki sonuçlar olumlu olsun” diye konuştu.
Arslantürk, hem iklim hem de ziyanlı kaybının toplamına dair şu bilgiyi paylaştı: “Fındık üretimde en az 150 bin ton kayıp zirai dondan dolayı oldu. 30 bin ton en az kokarcadan gidecek, kuraklığa bağlı da en az 60-70 bin ton… Yani toplam rekoltede geçen yıla nazaran 250 bin ton civarında bir kayıp kelam konusu olacak üzere duruyor. Bu da üreticinin gelirlerini olumsuz tarafta etkileyecek lakin fiyat artışı ile birlikte tahminen onu bir ölçü telafi edecektir.”
2024 mahsulü ve TMO’nun stoklarında bulunan 2022 mahsulüyle birlikte 140 bin ton civarında bir rekolte zamanıyla yeni döneme başlandığını hatırlatan Arslantürk, “Rekolte artı stok dönemiyle birlikte toplamda 600 bin tona yakın fındık olacak elimizde. Bunun da tamamının gerek yurt içinde gerekse ihracat ile biteceğini öngörüyoruz. Yani 2026 mahsulüne biz sıfıra yakın bir stok dönemiyle başlayacağız. Sevindirici taraf, tüm vakitlerin ihracatta rekor bir ihracatını gerçekleştireceğimizi öngörüyoruz. Bu ölçü olarak tahminen 250 bin tahminen 260 bin ton iç ölçüsünde kalacak ancak 3,5 milyar dolara yakın bir ihracat geliriyle 2015 yılında kırmış olduğumuz 2 milyar 800 milyon ihracatın çok çok üzerine çıkmış olacağız. Bu da işin sevindirici tarafı” dedi.
Sektörün amacının toplam 760 bin hektara yakın bir alanda 1 milyon tonun üzerinde fındık üretimi yapıp, ihracatta 5 milyar dolar, toplam ciroda da 6 milyar doları yakalamak olduğunu hatırlatan Arslantürk, “Olumsuz iklim kurallarının arzda yarattığı kahır hiç istemediğimiz bir durum olsa da 3,5 milyar dolara yakın ihracat, geçmişe baktığımız vakit en azından yaramıza su serpmiş olacak diyebiliriz” yorumunda bulundu.
Fındıkta 200 lira ve üzerindeki fiyatların aslında oluşmaya başladığını kaydeden Arslantürk, “Önümüzdeki günlerde eser, ayın 25’inden itibaren ağır formda piyasaya inecek. Hâlihazırda toplama devam ediyor. Bu sene aslında TMO’ya bir iş düşmeyeceğini ve bu sene TMO’yu yalnızca bir gösterge fiyatı olarak gördüğümüzü tabir etmiştik. Açıklanmış olan fiyatı da bir gösterge fiyatı olarak görüyoruz. Üretici muhtaçlığı kadar eseri pazara indiriyor. Aslında şu an 200 TL’nin üzerinde seyretmeye başladı ve vakit içerisinde şayet üretici muhtaçlığı kadar eseri pazara indirirse ve emanete eser vermezse, beklenti üretici satış fiyatının 250-300 TL bandında olacağı tarafında. O fiyata da çok kısa vakitte ulaşılacağını düşünüyoruz. Zati 3,5 milyar dolardan bahsederken o hesapları öngörerek o denli bir meblağın ihracatta yakalanacağını öngörüyoruz”” dedi.
Fındık toplamada bu yıl yetkili konseyin 1.300 TL günlük yevmiye açıkladığını kaydeden Arslantürk, “Ama şu anda örneğin ben Trabzon’da bahçelerde fındık toplayan beşerlerle sohbetlerimde 2.000-2.500 lira ortasında bir yevmiye olduğu konuşuluyor. Bu türlü durum otomatik olarak maliyetlere yansıyor. Bizim bu sene yaptığımız hesaplara nazaran maliyetler yer yer değişmekle birlikte taban 150 lira ila 180 lira ortasında bir ünite maliyeti olacağını öngörüyoruz. Bu da son derece yüksek. Yani şu anda örneğin 200 TL’lik bir satış fiyatından bahsediyoruz lakin ortalama 175 TL’lik bir maliyet ile üreticinin bugün oluşan fiyatlarla cebine de fazla bir şey kalmıyor maalesef. O yüzden de üretici muhtaçlığı kadar kısmı arz ederse, istediği düzeyde eseri satma mümkünlüğü çok daha yüksek olabilir” diye konuştu.
