İTO Başkanı Avdagiç: Yatırım ve ihracattaki düşüş, büyüme için önemli sinyaller veriyor
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, kısa vadede finansman maliyetlerinin aşağıya hakikat çekilmesi, finansmana erişimle ilgili yeni açılımların yapılması ve döviz kuru ile enflasyon ortasındaki korelasyonun korunması gerektiğini belirterek, “Tüm külfetleri aşacak güce sahibiz. Kâfi ki Türkiye’nin yatırım kabiliyetini üst gerçek çekecek, ihracatta yaşadığımız düşünceleri kademeli olarak ortadan kaldıracak bir siyaset setini süratlice devreye alalım.” dedi.
Avdagiç, AA muhabirine, genel manada enflasyonun aşağıya çekilmesiyle ilgili bir siyaset setini baştan beri desteklemeye çalıştıklarını hatırlatarak, buna rağmen para siyasetinde sıkılaşmanın yalnızca iş dünyası üzerinden yapılmasının yanlışsız olmadığını söyledi.
Üreticinin ve ihracatçının kıymetli bir ek yük ile çaba etmek zorunda kaldığını aktaran Avdagiç, “Bir taraftan finansman maliyetleri çok arttı, öteki taraftan finansmana erişim zorlaştı.” dedi.
Avdagiç, Türk lirasının çok pahalanmasının üreticiyi ve ihracatçıyı zorladığını, ithalatçıyı ise sevindirdiğini lisana getirerek, “Baktığınız vakit geçen sene dövizin yaklaşık değerlemesi yüzde 18-19 bandında kalırken, enflasyonun yüzde 45 mertebesinde, fiyat artışlarının da yüzde 50 mertebesinde gerçekleştiğini gördük. Münasebetiyle bir yıl içinde yüzde 30’luk, yüzde 35’lik bir makasla iş dünyası çaba etmek zorunda kaldı. Dünyanın hiçbir yerinde bir yıllık bir müddette döviz fiyatları ile enflasyon ortasındaki makasın bu kadar yüksek bir oranda açıldığı bir süreci yürütmek kolay değildir.” sözlerini kullandı.
“Mutlaka sektörel alt kırılımları inceleyip, ona nazaran bu kıymetlendirme yapmak lazım”
İstanbul Ticaret Odası olarak büyüme sayılarına iki mevzuyu ele alarak baktıklarını belirten Şekib Avdagiç, şunları kaydetti:
“Bir tanesi ‘yatırımların’ büyümeye tesiri, ikincisi de ‘ihracatın’ büyümeye tesiri. Her iki sayının da negatif çıktığını görüyoruz. Münasebetiyle bu önümüzdeki devir için önemli ihtar vermesi gereken iki datadır. Bu manada kesinlikle bizim üretimi artırarak, ülkenin rekabetçiliğini makul bir düzeyde tutmayı başaracak bir politikayı yürütmeye devam etmemiz lazım.”
İTO Başkanı Avdagiç, ihracatta sınırlı bir artış olmakla bir arada, alt kümelerine bakıldığında bilhassa emek ağır kesimlerden başlayarak, kimi kıymetli bölümlerde daralma yaşandığının altını çizdi.
Türkiye’nin belirli kesimlerdeki ihracat artışı ve kümülatif artış oranlarını yeterli tahlil etmek gerektiğini belirten Avdagiç, şöyle devam etti:
“Mutlaka sektörel alt kırılımları inceleyip, ona nazaran bu değerlendirmeyi yapmak lazım. Türkiye’deki dalların üçte ikisinin ihracatı azalmış durumda. Türkiye finansal açıdan kıymetli bir ülke haline geldi. Yatırım yapma kabiliyetimiz geriliyor. Yurt içindeki sayılarımız, maliyetlerimiz birçok rakiplerimize nazaran daha yüksek noktalarda. Bütün bunları bir ortaya getirdiğiniz vakit, sürdürülebilir bir ihracat yapmak zorlaşıyor. Bunun için 3 temel teklifimiz var. Kısa vadede finansman maliyetleri aşağıya hakikat çekilmeli. Finansmana erişimle ilgili yeni açılımlar yapılmalı. Döviz kuru ile enflasyon ortasındaki korelasyon korunmalı. Tüm zahmetleri aşacak güce sahibiz. Kâfi ki Türkiye’nin yatırım kabiliyetini üst yanlışsız çekecek, ihracatta yaşadığımız badireleri kademeli olarak ortadan kaldıracak bir siyaset setini süratlice devreye alalım.” dedi.
“Türkiye’nin ihracatı içindeki yüksek teknoloji eseri hissesi son iki yıldır aşağı yanlışsız düşme trendine girdi”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırımlar için “Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi” programının büyüklüğünün 500 milyar liraya çıkartıldığı açıklamasının çok kıymetli ve bedelli bir karar olduğunu lisana getiren Şekib Avdagiç, şunları kaydetti:
“Bunun çok süratli bir halde hayata geçmesini bekliyoruz. Biliyorsunuz buradaki faiz oranları muhakkak kriterlere bağlı olarak yüzde 15 ile yüzde 30 ortasında değişiyor. Burada olabildiğince yatırımcının lehine birtakım değerlendirmeler yapılması ve makul finansman paketleriyle bu kredinin, bu yatırımı taahhüt eden firmalara kullandırılması değerli. Çok süratli ve aktif bir halde potansiyel yatırımcıyla bu paketteki teşviklerin buluşturulması çok değerli.
Türkiye’nin yüksek teknoloji eseri ihracatının toplam ihracat içindeki hissesine baktığımız vakit, son iki yıldır bu oranların aşağı yanlışsız düşme trendine girdiğini görüyoruz. Münasebetiyle bu kredi paketi çok pahalı. Bizim kesinlikle orta-yüksek ve yüksek teknoloji eserlerin yatırımcısını artırmamız lazım, buradaki üretim kabiliyetimizi artırmamız lazım ve Türkiye’nin toplam ihracatı içinde bu eserlerin yüzdesini üst yanlışsız çekmemiz lazım. Üstelik bunu kısa ve orta vadede yapmamız lazım.”
“Türkiye’nin Suriye’de daima ve tesirli proaktif vaziyetini devam ettirmesi gerekiyor”
İTO Başkanı Avdagiç, Türkiye’nin mutlaka ve daima bir halde ihracatını ithalatından daha süratli artırmasını gerektiğini vurgulayarak, “150 yıllık makus tarihini, yaşadığı badireyi masadan kaldırıp, mal ve hizmet ihracatı toplamının mal ve hizmet ithalatı ile eşitlenecek bir noktaya gelmesi lazım. Türkiye’nin ithalatının cazip hale geldiği, ihracatının zorlaştığı bir periyodun net emarelerini görüyoruz. Bu fiili durum dikkate alınarak, ihracatçının hem mal hem hizmet ihracatının önünü açacak yaklaşımların süratlice devreye alınması gerektiğini düşünüyoruz.” diye konuştu.
Avdagiç, önümüzdeki periyodun dikkat kurgulanması gerektiğinin altını çizerek, “Bu manada Türkiye’nin bu son yaşadığımız bölgesel riskler, yani güneyde İsrail’in Gazze’ye karşı iki yıldır sürdürdüğü katliam ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı saldırgan süreç, kuzeyimizde üç yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna çatışması… Bütün bunların içinde Türkiye’nin istikrarlı yapısını ekonomik manada koruma etmesi için kesinlikle iş dünyasının beklentilerinin her zamankinden daha fazla dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum.” dedi.
Türkiye’nin Suriye’de daima ve tesirli proaktif vaziyetini devam ettirmesi gerektiğini vurgulayan Avdagiç, “Türkiye’nin kesinlikle Suriye’nin yalnızca siyasi manada değil, ekonomik manada tekrar ayağa kalkarken en büyük tahlil ortağı olması ve bunun daima olarak desteklenmesi, siyasetlerin güncellenmesi, tesir tahlillerinin gözden geçirmesi çok değerli. Devlet ve tüm kurumlar olarak bu hususta son derece proaktif olmamız gerekiyor.” tabirlerini kullandı.
“Yeni devir takımımızla birlikte ustalık devrimiz olacaktır”
Şekib Avdagiç, İstanbul Ticaret Odası’nda misyon yapmaya başladıkları devirden bu yana çok ehemmiyet verdikleri bir istişare sistemi kurduklarını aktararak, Ekim 2026’da yapılması beklenen oda seçimlerinde İTO başkanlığına tekrar aday olacağını açıkladı.
Avdagiç, “Bir sonraki periyotla ilgili karar etabından önce, istişaresine kıymet verdiğimiz kurumlarla, ilgili şahıslarla gerekli değerlendirmeleri yaptık. Bir devir daha bu vazifeye aday olmamız konusunda bir konsensüs ortaya çıktı. Biz de adaylığımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz. İTO seçimi demokratik süreçlerle yapılan bir seçimdir. Ümit ediyorum ki önümüzdeki devirde bugüne kadar olduğu üzere demokratik teamüllere uygun, mevzuatın ortaya koyduğu çerçevenin içinde kalacak biçimde süreçlerini tamamlayacaktır ve yeni periyot oluşacaktır. Yeni devir takımımızla birlikte ustalık devrimiz olacaktır.”
