Dünya Ekonomik Forumunun (DEF), Çin’in Tiencin kentinde düzenlediği, “Yaz Davos’u” olarak da anılan 16. Yeni Şampiyonlar Yıllık Toplantısı’nın açılışında konuşan Başbakan Li, dünya iktisadının ve milletlerarası ticaretin, muhafazacı eğilimler nedeniyle yeni zorluklar ve sınamalarla karşı karşıya olduğuna dikkati çekti.
Li, Çin’in, tarife artışlarının yarattığı belirsizliğe, zayıflayan ticarete ve artan müdafaacı eğilimlere karşın dünya iktisadına entegre olmayı sürdüreceğini belirterek, “Gelecek periyotta Çin, kapılarını dünyaya daha fazla açacak” dedi.
Mevcut milletlerarası ekonomik ve ticari ortamın, jeopolitik faktörler, teknolojik gelişim ve ekonomik yapıdaki değişimler nedeniyle derin bir dönüşümden geçtiğine işaret eden Li, bunun yansımalarını kıymetlendirdi.
Global Güney’in ticaretteki hissesi artıyor
Li, milletlerarası iktisat ve ticaretin yıllar içinde daha çeşitli hale geldiğine, “Küresel Güney” olarak anılan gelişmekte olan ülkelerin ticaret hacminin ve ticaretteki hissesinin arttığına dikkati çekti.
Genel eğilime paralel olarak gelişmiş ülkelerin ticaret hacmi zayıflarken Global Güney ülkelerinin ticaretinin son 20 yılda 4,6 kat arttığının altını çizen Li, bu ülkelerin global ticaret içindeki hissesinin, 2000 yılında yüzde 30 iken yüzde 45’e kadar çıktığını belirtti.
Li, memleketler arası ticaretin klasik bölümlerde yavaşladığını, buna rağmen yükselen bölümlerde hızlandığını, 2024 yılında global mal ticareti yüzde 2 artarken hizmetler ticaretinin yüzde 8,8 yükselişle toplam global ticaretin yüzde 60’ını oluşturduğunu söz etti.
Öte yandan farklı teknolojilerdeki süratli gelişimin de ticaretin hudutlarını genişlettiğine, dijital ticaret ve yeşil ticaretin süratle büyüdüğüne işaret eden Li, 2024’te global dijital hizmet ihracatının 10 yıl önceye kıyasla iki kat arttığını kaydetti.
Muhafazacı önlemler yükselişte
Başbakan Li, dünya genelinde muhafazacı önlemlerin arttığına, 2019’da global ticarette 200 kadar ayrımcı mahzur varken 2024’te bu sayısının 6 katına çıkarak 1200’e ulaştığına dikkati çekti.
Pek çok ülkenin ayrımcı uygulamalar nedeniyle ticareti korumak üzere farklı arayışlara girdiğine söz eden Li, bunun sonucunda ikili ve küçük ölçekli iktisat ve ticaret mutabakatlarının sayısının arttığını, 21. yüzyılın başında dünyada bu tipten 100 muahede varken bugün 600’ü aştığına işaret etti.
Li, ayrıyeten hudut çok yatırımların da azalma eğilimine girdiğini, farklı ülkelerin yabancı yatırımlara uyguladığı kısıtlayıcı siyasetlerin çok uluslu şirketleri yatırım kararları konusunda daha ihtiyatlı davranmaya ittiğini söyledi.
Küresel hudut çok yatırımların 3 yıldır gerilediğini söz eden Li, 2024 yılında zirve düzeyinin yüzde 40’ına düştüğünü aktardı.
“Çin, mega ölçekli bir tüketim gücü haline gelecek”
Li, global ekonomik büyümenin yüzde 30’unu sağlayan Çin iktisadının, dünya iktisadının motoru haline geldiğini belirterek, daima gelişen ve güncellenen Çin pazarının global iktisat ve ticarete muhtaçlık duyduğu yeni büyüme alanlarını ve ivmesini sağlayacağına inandıklarını lisana getirdi.
Çin’in halihazırda dünyanın ikinci büyük ithalatçı ülkesi ve tüketici pazarı olduğunun, yüksek gelirli bir ülke olma yolunda ilerlediğinin altını çizen Li, şunları kaydetti:
“Son yıllarda iç talebi genişletme stratejisi çerçevesinde tüketimi canlandırmaya yönelik özel teşvikler uyguluyoruz. Bu, Çin’i, bir imalat gücü olmanın yanı sıra mega ölçekli bir tüketim gücü haline getirecek.”
Li, Çin pazarının gelişiminin dünyanın her yerinden girişimcilere daha fazla pazar alanı sağlayacağını vurguladı.
“Yerli teknolojileri ve inovasyon senaryolarını dünyayla paylaşmaya hazırız”
Li, Çin’in son yıllarda teknoloji alanında da kıymetli atılımlar gerçekleştirdiğini, süratli trenlerin, elektrikli araçların, yapay zekanın, yeşil gücün ve ileri imalat teknolojilerinin hayatın modülü haline geldiğini belirtti.
Çin’in bilim ve teknolojiyi en kıymetli üretici güç olarak kabul ettiğini ve bu yaklaşımla kalkınmada kendine has bir yol çizdiğini tabir eden Li, “Çin teknolojisi artık dünyaya öncülük ediyor. Çin’in inovasyonu açık ve açık kaynaklı. Yerli teknolojileri ve inovasyon senaryolarını dünyayla paylaşmaya hazırız” tabirini kullandı.
“Çin, kapılarını dünyaya daha fazla açacak”
Li, ekonomik globalleşmenin bilakis dönmeyeceğini, sadece yeni şartlarda kendine yeni bir yol çizeceğini ve ivmesini sürdüreceğini söyledi.
Çin’in G20, BRICS ve öbür çok taraflı işbirliklerine katılmayı, yüksek kaliteli Nesil ve Yol işbirliğini ilerletmeyi, global irtibatlılık ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında katkısını artırarak ortak refahı geliştirme uğraşını sürdüreceğini vurgulayan Li, “Gelecek devirde Çin, kapılarını dünyaya daha fazla açacak” diye konuştu.
