Hububat Tedarikçileri Derneği (HUBUDER) Yönetim Kurulu Lideri Gürsel Erbap, Türkiye’nin, ihracat yapıldığı vakit dahi kendisine yetecek tahıl kapasitesi bulunduğunu belirtti.
HUBUDER tarafından organize edilen “10. Memleketler arası 2025 Hasadına Yanlışsız Türkiye ve Dünyada Tahıl Konferansı”nda konuşan Erbap, süratle artan dünya nüfusunun besin güvenliğiyle ilgili dertleri artırdığına işaret ederek, memleketler arası rekabet kaidelerine ahenk sağlayarak Türkiye’nin tahıl tedarik zincirine katkıda bulunmanın, derneğin ana gayelerinden biri olduğunu söyledi.
Tarımın ülkeler için ulusal savunma kadar değerli pozisyona geldiğini bildiren Erbap, “İklim değişikliği ve global gelişmeler, dünya ve ülkemiz besin güvenliği için tehlike oluşturmaktadır. Dünya tarım piyasalarında yakın geçmişte olduğu üzere her an istikrarsızlıklar yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalı, önümüzdeki devir için plan ve program yapılmalı” dedi.
“Türkiye ithalat yapmadan bütün ihracatını karşılayabilecek üretim yapısına sahip”
Erbap, Türkiye kıymetli ölçüde buğday üretimi gerçekleştirmesine karşın un ihracatının 2023’te 3 milyon 665 bin tonda kaldığını bildirerek, “Bu devirde yaklaşık 1,5 milyar dolar döviz geliri sağlandı. 2024’te de 3 milyon ton karşılığında 1,16 milyar dolar döviz geliri elde edildi. Bu, ölçü bazında yüzde 17, kıymet bazında yüzde 21 kayıp manasına geliyor. 2025 yılının birinci dört ayına baktığımızda da bir evvelki yılın birebir periyoduna nazaran un ihracatında yüzde 40 azalma var. Makarna ihracatında da yüzde 7-8 üzere azalma görüyoruz. Türkiye’de ihracat yapıldığı vakit kendisine ve dünyadaki un ile makarna ihracatına yetecek kapasitemiz var. Münasebetiyle biz ihracat yaptığımız vakit ithalat olacak, ticaret olacak. Türkiye, şu an hiç ithalat yapmadan bütün ihracatını karşılayabilecek üretim yapısına sahiptir.”
Hasat başladı
Buğday hasadının Adana’da başladığını anımsatan Erbap, don ziyanı ve dönemin kurak geçmesi nedeniyle Türkiye’de buğday üretiminde yüzde 10’luk azalma beklediklerine işaret ederek, “Mayıs ve haziran aylarındaki yağışlar İç Anadolu, Orta Anadolu, Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde randımanı yükseltebilir, kayıpları azaltabilir diye bekliyoruz” tabirini kullandı.
Sektör, hasadın başlamasıyla birlikte rekolte ve fiyatlara odaklanırken, TMO’nun bu dönem izleyeceği alım ve fiyat siyasetini da merak ediyor.
“Depolamayla ilgili kapasite sıkıntımız yok”
Erbap, Türkiye’nin son 10 yıl içerisinde artan lisanslı depoculuk kapasitesiyle çok değerli muvaffakiyet elde ettiğini aktararak, şunları kaydetti: “Yaklaşık 12 milyon ton lisanslı depoculuk kapasitesi var. Bunun önümüzdeki üç yıl içerisinde 15-20 milyon tona çıkarılması bekleniyor. Şu an depolamayla ilgili kapasite meselemiz yok. Buğday, arpa üzere eserler 12 ay boyunca kullanılıyor. Bu sorunu depolamayla çözdük. Ayrıyeten buğday çok uzun müddet depolanabilen bir eser. Değerli bir depo kapasiteniz varsa stoku taşıyabilirsiniz.”
“Irak’la 3 milyon ton ihracatı yakalayabiliriz”
Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) Yönetim Kurulu Lideri Mehmet Mesut Çakmak da geçen yıl 20 milyon 800 bin ton olan tahıl rekoltesinin, bu yıl 18,5 milyon ton olacağını varsayım ettiklerini söyledi.
Türkiye’nin un ihracatının yüzde 33’ünü Irak’la gerçekleştirdiği bilgisini veren Çakmak, bu ülkenin hudut kapılarında 20 gündür aksaklık yaşandığını söyledi. Çakmak, Irak heyetinin dünkü Türkiye ziyaretine işaret ederek, “İnşallah orası yoluna girerse, o bölgede yeniden 2,5-3 milyon ton ihracatı yakalayabileceğimizi kestirim ediyoruz.” diye konuştu.
“2028’de İtalya’yı geçeceğiz”
Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği Başkanı Nihat Uysallı da Türkiye’nin dünyanın en büyük makarna üreticilerinden bir tanesi olduğunu, iki yıl içerisinde de en büyüğü olacağını söyledi.
Türkiye’de bugün 3 milyon ton makarna üretimi olduğunu aktaran Uysallı, “Yeni kapasitelerle 4 milyon tona çıkıp, 2028’de İtalya’yı geçerek dünyanın en büyük makarna üreticisi olma yolunda gidiyoruz.” tabirini kullandı.
Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği Başkanı Aykut Göymen ise bu yıl makarnalık buğdayda 3 milyon 800 bin ton civarında üretim beklediklerini söyledi.
Tüketim ve üretimin istikrarlı olduğu bir yıl olacağına işaret eden Göymen, “Makarnalık durum buğdayının hakikaten yeterli bir noktada olduğunu düşünüyorum lakin dünyada ekonomik bir sakinlik olduğunu ve bu sakinlikten Türkiye’nin nasibini aldığını inkar edemeyiz.” diye konuştu.
