ABD ve İsrail’in İran’a taarruzlarının akabinde petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon tasalarını tetiklemesiyle Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) faiz artırım ihtimalleri gündeme gelirken, bu ihtimallerin Orta Doğu’daki savaşın gidişatına nazaran şekillenmesi bekleniyor.
Orta Doğu’daki tansiyonun güç arzını olumsuz etkilemesiyle petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki hareketlilik, AMB üzerindeki faiz artırım baskısını artırdı.
Enerji piyasalarında yaşanan arz şoku Avrupa’da dezenflasyon sürecini olumsuz etkilerken, bankanın bundan sonra para siyasetinde daha “şahin” bir duruş sergileyebileceği iddia ediliyor.
Saldırılar başlamadan evvel açıklanan datalar ve makroekonomik göstergeler, bölgede ekonomik aktivitenin düzgün durumda olduğunu ortaya koymuştu ve Bankanın artık faiz indirimine gitmeyeceği varsayımlarını öne çıkarmıştı. Buna rağmen rastgele bir faiz artırım öngörüsü kelam konusu değildi.
Ancak ataklar başladıktan sonra savaşın ne vakit sona ereceğine yönelik belirsizlikler ve yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist tasaları tetiklemesiyle AMB’nin faiz artırımı yapacağına yönelik öngörüler öne çıktı.
Orta Doğu’daki gerginliklerden ötürü Bankanın faiz artırımını beklentilerden evvel yapabileceği öngörüleri de bulunuyor.
Politika yapıcılar da açıklamalarında enflasyon konusundaki hassasiyetlerini ortaya koydu.
“Şimdilik güç şoku sıkılaştırma gerektirecek kadar güçlü değil”
Konuya ait AA’ya değerlendirmede bulunan Rabobank Kıdemli Makrostratejisti Bas van Geffen, Orta Doğu’daki savaş ve güç fiyatlarındaki artışların, Euro Bölgesi için yeni riskler oluşturduğunu belirtti.
AMB’nin, bunun bir öbür yüksek enflasyon devrine yol açmaması için son derece dikkatli olacağını söz eden Geffen, piyasanın faiz artırımına ait beklentilerinin güç fiyatlarındaki değişikliklerle ve savaşa ait beklentilerle paralel olarak hareket ettiğini aktardı.
Geffen, “Bir hafta içinde çok şey olabilir fakat şimdilik güç şokunun siyaset sıkılaştırmasını gerektirecek kadar güçlü olmadığına inanıyoruz.” dedi.
Bankanınmart ayında faiz oranlarını sabit bırakacağı ve iktisada tesirini pahalandırmak için vakit tanıyacağı öngörüsünde bulunan Geffen, “Mevcut şokun kötüleşmemesi yahut uzun mühlet devam etmemesi durumunda faiz artırımlarına gerek olmadığını düşünüyoruz.” sözünü kullandı.
Geffen, bundan sonraki 2 yıl için enflasyon beklentisinin hala yüzde 2 civarında olduğunu kaydetti.
Çatışmanın daha da tırmanması yahut Hürmüz Boğazı’nın uzun müddet kapalı kalması halinde enflasyon şokunun daha da şiddetlenebileceğini vurgulayan Geffen, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Eğer bu durum enflasyon beklentilerini de yükseltirse Avrupa Merkez Bankasının süratli hareket edeceğini düşünüyoruz. Nisan yahut haziran aylarında bir faiz artırımı mümkün olabilir, lakin bu sadece mart ayındaki toplantıdan sonraki haftalarda görünümün berbatlaşması durumunda gerçekleşebilir.”
“Birkaç hafta evvel birtakım siyaset yapıcılar hala faiz indirimini savunuyorlardı”
ING Group Başekonomisti Peter Vanden Houte ise birkaç hafta evvel birtakım siyaset yapıcıların doların zayıflığı sebebiyle faiz indirimini savunduğunu, bu durumun kökten değiştiğini söyledi.
Şimdi faiz artırımı spekülasyonlarının arttığını belirten Houte, AMB Başkanı Christine Lagarde’ın, bu sefer AMB’nin 2022-2023’te olduğu üzere enflasyonun kötüleşmesine müsaade vermeyeceğine dair tabirlerini anımsattı.
Houte, şu an için hala çok fazla belirsizlik olduğunu tabir ederek, “Ayrıca mevcut faiz oranları düzeyi ‘nötr’ olarak kabul edilirken, 2022 yılının başında faiz oranları hala negatifti.” diye konuştu.
Bu kurallarda Bankanın mart toplantısında faizlerde değişikliğe gitmesinin beklenmediğini aktaran Houte, “Yılın geri kalanında birçok şey savaşın müddetine ve güç piyasalarındaki arz aksamalarına bağlı olacak.” görüşünü paylaştı.
Houte, AMB yetkililerinin üç aylık varsayımlarını yayımlayacağını ve muhtemelen farklı senaryolar sunacağını belirterek, kelamlarını şöyle tamamladı:
“AMB, manşet enflasyonun süreksiz olarak yüzde 3’ün üzerine çıkmasını muhtemelen kabul edebilir. Lakin temel enflasyon ve enflasyon beklentileri de belirleyici bir formda yükselirse, AMB’nin faiz oranlarını artırması olasıdır.”
