BEKİR GÜRDAMAR
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından hazırlanan Yatırım Fonlarına Ait Rehber üzerindeki kapsamlı değişiklik taslağı için Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) üyelerinden görüş istendi.
Kaynaklardan edinilen bilgiye nazaran, taslak, hür fonlar, para piyasası fonları ve borsa dışı repo süreçleri üzere alanlarda yeni yatırım sınırlamaları, portföy yöneticisi sayılarına dair kriterler ve kamuyu aydınlatma yükümlülükleri getiriyor.
Sektör paydaşlarından bilhassa yatırım limitleri ve ahenk müddetleri hakkında somut teklifler beklenen taslak için ilgili kurumların, görüşlerini en geç 26 Şubat 2026 tarihine kadar TSPB’ye iletmeleri istendi.
SPK tarafından hazırlanan ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) tarafından üyelerle paylaşılan taslak çalışmaya nazaran, Yatırım Fonlarına Ait Rehber’de yapılması planlanan kimi temel değişiklikler şöyle:
Şemsiye fonlara bağlı fon ihraç limitleri ve sermaye koşulları
Fon Sayısı Sınırlaması: Bir portföy idare şirketinin kurucusu olduğu özgür şemsiye fona bağlı ihraç edilecek fon sayısı, şirkette istihdam edilen portföy yöneticisi sayısının belli bir katı ile sonlandırılacak.
Farklılaşma zorunluluğu: Özgür şemsiye fona bağlı fonların (özel fonlar hariç); strateji, varlık çeşidi yahut idare fiyatı üzere mevzularda birbirinden bariz formda farklılaşması gerekecek. Emsal stratejili fonlar farklılaşma olarak kabul edilmeyecek.
Sermaye artırımı: Şirketin yönettiği portföyün büyük bir kısmı hür fonlardan oluşuyorsa, şirketin çıkarılmış sermayesinin belli bir oranda nakit olarak artırılması mecburî hale getirilecek.
Hür fonlara getirilen hudutlar
Yönetim hakimiyeti ve küme sınırlaması: Yöneticinin idare hakimiyetine sahip olduğu ihraççılara yahut kendi kümesine ilişkin araçlara yapılacak yatırımlar fon toplam bedelinin muhakkak bir oranını aşamayacak.
Yoğunlaşma sınırları: Tek bir ihraççının hisselerine yahut borçlanma araçlarına yapılacak yatırımlar için üst limitler getiriliyor.
Fon sepeti sınırı: Fon sepeti hür fonlar hariç olmak üzere, öbür fon katılma hisselerine yapılacak yatırımlar sonlandırılıyor.
Kısa vadeli/para piyasası hür fonları: Unvanında bu tabirler geçen hür fonlar da standart para piyasası fonları için getirilen sınırlamalara tabi olacak.
Repo, karşıt repo ve para piyasası süreçleri
Takasbank zorunluluğu: Borsada gerçekleştirilen repo, karşıt repo ve taahhütlü süreçlerin Takasbank’ın merkezi karşı taraf olduğu takas sürecine dahil edilmesi mecburî hale getiriliyor. Tıpkı mecburilik yurtiçi organize para piyasası süreçleri için de geçerli olacak.
Borsa dışı işlemler: Borsa dışı repo/ters repo süreçleri için Takasbank tarafından belirlenen standart bir çerçeve kontrat imzalanması, süreçlerin Takasbank’a bildirilmesi ve teminatların Takasbank nezdinde saklanması kuralları getirilecek.
Para piyasası fonları: Bu fonların Borsa İstanbul Hisse Senedi Repo Pazarı’ndaki aksi repo süreçleri fon toplam bedelinin yüzde 25’i ile sonlandırılıyor ve teminat olarak en az beş farklı kümeye ilişkin hisselerin kullanılması zarurî tutulacak. Ayrıyeten portföylerinin en az yüzde 10’unun devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) kıymetlendirilmesi gerekecek.
İştirak hisseleri ve borsa süreçleri
Satış yasağı (Lock-up): Gayrimenkul ve Teşebbüs Sermayesi Yatırım Fonlarına evre yoluyla giren halka açık şirket hisseleri, fona girişten itibaren muhakkak bir müddet (GYF için 3 ay, GSYF için 1 yıl) borsada satılamayacak.
Özel buyruk ve toptan satış kısıtı: Özel fonlar, hür fonlar, GYF ve GSYF’ler; borsada özel buyruk yahut toptan satışlar pazarında gerçekleştirilen hisse süreçlerinde alıcı taraf olamayacak.
Pay satış bilgi formu: Fonların belli blok satışları öncesinde SPK tarafından onaylanacak bir “Pay Satış Bilgi Formu” düzenlemesi mecburiliği getirilecek.
Kamuyu aydınlatma ve raporlama
Raporlama Sıklığı: TEFAS’ta süreç gören özgür fonların portföy dağılım raporlarını aylık yerine iki haftalık devirlerde açıklaması planlanıyor.
Büyük yatırımcı ilanı: TEFAS’ta süreç gören fonlarda yüzde 50, yüzde 60, yüzde 70 üzere oranlarda hisseye sahip olan yatırımcıların Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından KAP’ta ilan edilmesi kararı eklenecek.
Ayrıca unvanında “Yabancı” ibaresi olmayan fonların, unvanlarında yabancı ülke yahut bölge isimlerini kullanması yasaklanırken, her bir fon için, biri sorumlu olmak üzere en az 2 portföy yöneticisi atanması mecburî hale gelecek.
