Yöresel Eserler ve Coğrafik İşaretler Türkiye Araştırma Ağı (YUCİTA) Lideri Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, coğrafik işaret tescilli eserlere ait kontrol yönetmeliği çıkarılması gerektiğini belirterek, “Bu mevzu Türkiye için çok değerlidir. Coğrafik işaretler düzgün bir sistemle Türkiye’yi ayağa kaldıracak potansiyele sahiptir. Bütün dünya ülkelerinde olduğu üzere sağlıklı bir kontrol olmalı. Coğrafik işretler enstitüsü kurulması lazım” dedi.
Tekelioğlu, coğrafik işaretlerin global bir olgu olduğunu belirterek, dünya genelinde 300 milyar dolarlık satış kıymetine ulaştığını kaydetti. Avrupa Birliğinde ise 100 milyar avroluk bir satış sayısının olduğunu lisana getiren Tekelioğlu, Coğrafik işaretli eserlerin korunması gerektiğini, tescilin sahtelerinden koruduğunu vurguladı.
Tekelioğlu, şöyle konuştu: “Tescil, tüketicileri de üreticileri de koruyor. Tüketicileri yönlendiriyor ve haksız rekabeti önlüyor. Yasa tescil sahibinin haklarını belirtiyor ancak vazifelerini belirtmemiş. O nedenle tesciller alındıktan sonra sertifikalar duvarlara asılıyor. Özdenetim, üretenin, üreticinin yeterli niyetli dürüst biçimde kurallara nazaran üretmesidir. Dış kontrol ise son derece kıymetlidir. AB kriterlerine nazaran akredite olmamış donanımlı bağımsız özel sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır. Türkiye’de bu bahiste maalesef aralık alamadık. Tarım ve Orman Bakanlığı gıda maddelerinden sorumlu lakin 30 yıldır coğrafik işaretlerle ilgili kontrol yönetmeliği çıkarılamadı.”
Türkiye’de bilhassa kontrolle ilgili eksikliklerin bulunduğunu, yasal boşluk giderilmediği için tescilli eserlerde katma kıymet oluşturulamadığını belirten Tekelioğlu, “1800 tescilden 5-10’u AB’dekiler üzere çalışıyor. Kaliteli eserler ve bunları muhafazamız lazım. Yönetişimle ilgili yasal boşluklar giderilmelidir” dedi.
Coğrafi işaret tescilli eserlere ait kontrol yönetmeliği çıkarılması gerektiğini lisana getiren Tekelioğlu, “Türkiye için çok değerlidir. Coğrafik işaretler güzel bir sistemle Türkiye’yi ayağa kaldıracak potansiyele sahiptir. Dünyanın hiçbir ülkesinde bu türlü bir potansiyel yok. Bütün dünya ülkelerinde olduğu üzere sağlıklı bir kontrol olmalı. Başka müstakil bir kurumun olması lazım. Coğrafik işretler enstitüsü kurulması lazım” diye konuştu.
